Qazlaşdırma layihəsi: nədir, tərkibi və kim hazırlayır

Qazlaşdırma layihəsi — və ya rəsmi adı ilə qaz təchizatı layihəsi — qaz xəttinin necə çəkiləcəyini, sayğacın harada quraşdırılacağını və cihazlara qazın necə paylanacağını müəyyən edən texniki sənəddir. Quraşdırıcı bu sənədə əsasən işləyir, qaz paylayıcısı isə aktivləşdirmə zamanı quraşdırılmış sistemi məhz onunla tutuşdurur.

Ev sahibləri çox vaxt layihəni «kağız işi» kimi görür və onu mümkün qədər tez keçmək istəyir. Bu yazıda qazlaşdırma layihəsinin nə olduğunu, tərkibində nələrin olduğunu, kimin hazırlaya biləcəyini və sifarişçinin layihəçiyə hansı məlumatları verməli olduğunu izah edirik.

Qazlaşdırma layihəsi nədir və niyə lazımdır

Qaz təchizatı sistemi yüksək təhlükəli sistemdir. Onun hər elementi — borunun keçdiyi yer, birləşmələr, cihazların yerləşməsi, havalandırma — əvvəlcədən hesablanmalı və sənədləşdirilməlidir. Layihə məhz bunu edir: «harada, nə ilə və necə» suallarına yazılı, yoxlanıla bilən cavab verir.

Layihənin üç funksiyası var:

1. Quraşdırma üçün təlimat. Quraşdırıcı xətti layihədə göstərilən marşrutla və materiallarla çəkir.
2. Yoxlama üçün etalon. «Azəriqaz»ın təlimatına görə aktivləşdirmə zamanı sayğacın növü və markası layihədə göstərilənə uyğun olmalıdır. Başqa sözlə, quraşdırılmış sistem layihə ilə tutuşdurulur.
3. Gələcək üçün arxiv. Təmir, xəttin köçürülməsi və ya cihaz dəyişikliyi zamanı mövcud sistemin necə qurulduğunu layihədən öyrənmək olur.

Layihə nəyin əsasında hazırlanır

Qazlaşdırma layihəsinin başlanğıc nöqtəsi qaz paylayıcısının verdiyi texniki şərtdir. Texniki şərt qoşulma nöqtəsini və qoşulmanın şərtlərini müəyyən edir; layihəçi bu şərtləri obyektin konkret vəziyyətinə tətbiq edir. Texniki şərt haqqında ayrıca yazıda danışmışıq.

2026-cı ildə təsdiq edilmiş «Qaz təchizatı sisteminə dair Qaydalar»a görə tikinti icazəsi və ya məlumatlandırma icraatı çərçivəsində texniki şərt və qaz təchizatı layihəsi şəhərsalma və tikinti fəaliyyətinin vahid informasiya sistemi ilə elektron qaydada verilir. Sistem tam hazır olana qədər prosedurlar birbaşa, poçt və ya elektron poçt ilə aparılır.

Çoxmərtəbəli binalar üçün «Azəriqaz»ın izahına görə qaz şəbəkəsi «Azəriqaz» İB və müvafiq dövlət qurumları ilə razılaşdırılmış layihə sənədləri əsasında çəkilir.

Layihənin tərkibində adətən nə olur

Konkret tərkibi obyekt, texniki şərt və layihəçi müəyyən edir. Praktikada fərdi ev üçün qaz layihəsində adətən bu hissələr olur:

• izahat qeydi — obyekt, qoşulan cihazlar və qəbul edilmiş həllər haqqında məlumat;
• xarici xəttin planı — qoşulma nöqtəsindən binaya qədər marşrut, yeraltı və ya yerüstü hissələr;
• bina daxili xətlərin planları — sayğacdan cihazlara qədər boruların keçdiyi yerlər;
• sxem — xəttin fəza təsviri, onun budaqlanması və bağlayıcı armaturun yerləri;
• cihazların və sayğacın yerləşməsi;
• materialların siyahısı — borular, birləşdirici elementlər, armatur.

Borunun divardan, pəncərədən və elektrik xətlərindən məsafəsi, diametri, təzyiq və sınaq parametrləri kimi tələbləri normativ sənədlər tənzimləyir — dəqiq tələbi layihəçi müəyyən edir. Ev sahibinin bu rəqəmləri bilməsi vacib deyil; vacib olan, onların layihədə yazılı şəkildə öz əksini tapmasıdır.

Qazlaşdırma layihəsini kim hazırlayır

Layihələndirmə lisenziya tələb edən fəaliyyətdir və lisenziyanın əhatə dairəsi onun əlavəsində sadalanır. Qaz layihəsi üçün əlavədə qaz təchizatı sistemləri üzrə layihələndirmə göstərilməlidir. Ümumi memarlıq layihəsi hazırlayan təşkilatın bu bəndi olmaya bilər — bunu yoxlamaq lazımdır. Layihəçinin lisenziyasını necə yoxlamaq barədə layihələndirmə lisenziyası yazısında ətraflı danışılır.

Bizim layihələrdə qaz layihəsini tərəfdaşımız «SOSİAL-İNKİŞAF LAYİHƏ» MMC hazırlayır. Onun lisenziyası İN/L-1437/2016 qeydiyyat nömrəsi ilə verilib və əlavəsində 6.6 bəndi — «Qaz təchizatı sistemləri» — var. Quraşdırmanı isə ayrıca, qaz təsərrüfatı obyektlərinin quraşdırılmasına lisenziyası olan tərəfdaşımız aparır.

Sifarişçi layihəçiyə nə verməlidir

Layihənin keyfiyyəti onun üçün verilən məlumatdan asılıdır. Layihəçi ilə ilk görüşə bunları hazırlayın:

• texniki şərt;
• evin planı və ya ölçüləri, mərtəbələr;
• qoşulacaq cihazların siyahısı və mümkünsə pasportları;
• cihazların nəzərdə tutulan yerləri — mətbəx, kombi otağı, vanna otağı;
• həyətdə planlaşdırılan işlər — örtük, hasar, əlavə tikili;
• gələcək planlar — yeni otaq, ikinci mərtəbə, əlavə cihaz.

Sonuncu bənd tez-tez unudulur. Halbuki bir neçə il sonra ikinci mərtəbə tikiləcəksə, xəttin marşrutunu indidən buna uyğun seçmək sonradan yenidən qurmaqdan asandır.

Layihə ilə quraşdırma arasında tipik uyğunsuzluqlar

Aktivləşdirmə zamanı problemlərin çoxu layihənin özündən deyil, onunla quraşdırılmış sistem arasındakı fərqdən yaranır. Ən çox rast gəlinən hallar:

• cihazın yeri dəyişib — təmir zamanı plitə və ya kombi başqa divara köçürülüb, xətt də onun ardınca uzadılıb;
• sayğacın növü fərqlidir — layihədə göstəriləndən başqa sayğac quraşdırılıb, halbuki «Azəriqaz»ın təlimatına görə sayğacın növü layihəyə uyğun olmalıdır;
• marşrut «qısaldılıb» — quraşdırıcı iş zamanı daha rahat yol seçib, amma bu, layihədə əks olunmayıb;
• əlavə cihaz qoşulub — layihədə olmayan cihaz sonradan xəttə birləşdirilib.

Bu halların hamısında həll eynidir: dəyişiklik lazımdırsa, əvvəlcə layihəyə daxil edilir, sonra quraşdırılır. Əks ardıcıllıq aktivləşdirməni gecikdirir. Ona görə təmir planı ilə qaz layihəsini eyni vaxtda müzakirə etmək, xüsusən mətbəx və kombi yerini əvvəlcədən qəti müəyyən etmək ən etibarlı yoldur.

Layihə hazır olandan sonra

Layihə hazır olduqda onu diqqətlə nəzərdən keçirin: cihazlar sizin istədiyiniz yerlərdədirmi, xətt fasadın görünən hissəsindən keçirmi, həyətdə sizin planlarınızla ziddiyyət varmı? Dəyişiklik lazımdırsa, bunu quraşdırmadan əvvəl etmək lazımdır.

Quraşdırma zamanı layihədən kənara çıxmaq olmaz. Obyektdə gözlənilməz vəziyyət yaranarsa — məsələn, marşrut mövcud kommunikasiya ilə kəsişirsə — qərarı layihəçi verməlidir. Layihəçinin tikinti zamanı rolu haqqında müəllif nəzarəti yazısında danışılır.

Tez-tez verilən suallar

Qazlaşdırma layihəsi olmadan qaz çəkmək olarmı?

Xeyr. Quraşdırma layihə əsasında aparılır, aktivləşdirmə zamanı isə quraşdırılmış sistem layihə ilə tutuşdurulur.

Qaz layihəsini hansı təşkilat hazırlaya bilər?

Lisenziyasının əlavəsində qaz təchizatı sistemləri üzrə layihələndirmə göstərilən təşkilat.

Layihə hazırlamaq üçün nə lazımdır?

Texniki şərt, evin planı və ölçüləri, cihazların siyahısı və yerləri, həyətdə və gələcəkdə planlaşdırılan işlər haqqında məlumat.

Layihədə dəyişiklik etmək mümkündürmü?

Bəli, amma quraşdırmadan əvvəl və layihəçinin iştirakı ilə. Quraşdırma zamanı layihədən özbaşına kənara çıxmaq olmaz.

Nəticə

Qazlaşdırma layihəsi texniki şərtlə quraşdırma arasındakı körpüdür: qazın haradan və necə gələcəyini, sayğacın və cihazların harada olacağını yazılı şəkildə müəyyən edir və aktivləşdirmə zamanı yoxlama üçün etalon rolunu oynayır. Onu qaz təchizatı sistemləri üzrə lisenziyası olan layihəçi hazırlamalıdır.

Qaz layihəsini və quraşdırmanı bir əlaqə nöqtəsindən təşkil etmək üçün layihələndirmə və qazlaşdırma xidmətlərimizə baxın. Obyektə baxış və ölçü ödənişsizdir.