Qaza qoşulma haqqı 271 manat: nəyi əhatə edir, nəyi yox

Qaza qoşulma haqqı barədə ən çox eşidilən ifadə budur: «qaz çəkmək 271 manatdır». Bu rəqəm rəsmidir, amma ifadə yanlışdır. 271 manat qaz paylayıcısının qoşulma xidmətinə görə müəyyən edilmiş haqdır, həyətdə və evdə görülən işlərin dəyəri isə ona daxil deyil.

Bu fərqi əvvəldən anlamayan ev sahibi büdcəni yanlış planlaşdırır, podratçının təklifini isə «bahalı» sayır. Bu yazıda qoşulma haqqının hüquqi əsasını, kimə ödənildiyini, nəyi əhatə etdiyini və nəyi əhatə etmədiyini izah edirik.

271 manat haradan gəlir

Tikinti obyektlərinin qazpaylayıcı şəbəkəyə qoşulma xidmətinə görə ödəniş məbləğləri Azərbaycan Respublikası Tarif (qiymət) Şurasının 3 may 2024-cü il tarixli 5 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilib. Qərar 2024-cü il 3 iyun tarixindən qüvvəyə minib.

Enerji Məsələlərini Tənzimləmə Agentliyinin rəsmi səhifəsində göstərildiyi kimi, ərazi planlaşdırılması sənədləri təsdiq edilmiş ərazilərdə məişət qaz qurğuları quraşdırılan tikinti obyektlərinin qoşulması üçün haqq 271 manatdır (ƏDV daxil).

Bu cümlədə üç şərt var və hər biri önəmlidir:

1. Ərazi planlaşdırılması sənədləri təsdiq edilmiş ərazi — obyekt belə ərazidə yerləşməlidir.
2. Məişət qaz qurğuları — söhbət yaşayış evindəki plitə, kombi və bu kimi cihazlardan gedir.
3. ƏDV daxil — məbləğə əlavə vergi gəlmir.

Obyektiniz bu şərtlərə uyğun gəlmirsə, məsələn qeyri-yaşayış obyektidirsə və ya planlaşdırma sənədi olmayan ərazidədirsə, tətbiq olunan məbləği Tarif Şurasının qərarına əlavə edilmiş rəsmi cədvəldən və ya qaz paylayıcısından dəqiqləşdirin. Planlaşdırma sənədi olmayan ərazilərin xüsusiyyətlərini ayrıca yazıda izah etmişik.

Haqq kimə ödənilir

Qoşulma haqqı qaz paylayıcısına ödənilir. Bu, podratçıya verilən pul deyil və podratçının qiymətinin bir hissəsi də deyil. Qaz paylayıcısı bu xidmət müqabilində obyektin şəbəkəyə qoşulmasını təmin edir; Agentliyin məlumatına görə qoşulma müraciət tarixindən 20 gündən gec olmayaraq həyata keçirilir.

Ona görə podratçının təklifini oxuyarkən yoxlayın: qoşulma haqqı ayrıca sətir kimi göstərilibmi, yoxsa ümumi məbləğin içindədir? Hər iki variant mümkündür, amma aydın olmalıdır.

Qoşulma haqqı nəyi əhatə edir

Rəsmi mənbələrə görə 271 manat qaz paylayıcısının qoşulma xidmətinə görə ödənişdir. Bundan əlavə, Tənzimləmə Agentliyinin saytında göstərildiyinə görə məişət abonentləri üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına təchiz edilir, quraşdırılır və dəyişdirilir. Bu məsələni müraciət zamanı yeni qaydalar əsasında dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik.

Qoşulma haqqı nəyi əhatə etmir

Ev sahibinin büdcəsində əsas yeri adətən qoşulma haqqı deyil, aşağıdakı işlər tutur:

• Qaz layihəsi — xəttin marşrutunu, sayğacın yerini və cihazları müəyyən edən sənəd.
• Həyətdəki xətt — qoşulma nöqtəsindən evə qədər qaz borusunun çəkilməsi.
• Ev daxilindəki xətlər — sayğacdan plitəyə, kombiyə və digər cihazlara qədər.
• Divar və döşəmədən keçidlər, bərkitmə elementləri və materiallar.
• Bərpa işləri — yeraltı xətt üçün qazılmış həyət örtüyünün, fasadın bərpası.
• Qaz cihazları — plitə, kombi, su qızdırıcısı və onların qoşulması.

Bu işlərin dəyəri obyektdən-obyektə kəskin fərqlənir. Hansı amillərin qiyməti müəyyən etdiyini qaz xətti qiyməti yazısında ətraflı izah etmişik.

Büdcəni necə planlaşdırmaq lazımdır

Qazlaşdırma büdcəsini iki ayrı sütunda düşünmək rahatdır:

1. Rəsmi ödənişlər — qoşulma haqqı və qaz paylayıcısının digər xidmətləri, əgər tətbiq olunursa.
2. İşlərin dəyəri — layihə, quraşdırma, materiallar, sınaq və bərpa.

Birinci sütun rəsmi tarifdən məlumdur. İkinci sütunu isə yalnız obyektə baxdıqdan sonra real hesablamaq olar: qoşulma nöqtəsinin yeri, xəttin uzunluğu, xəttin yeraltı və ya yerüstü çəkilməsi, ev daxilindəki nöqtələrin sayı.

Telefonla deyilən «hər şey daxil» qiymətə ehtiyatla yanaşın. Hansı işlərin daxil olduğu yazılı şəkildə göstərilmirsə, fərq sonradan «əlavə iş» kimi qarşınıza çıxır.

Ödənişdən sonra nə baş verir

Qoşulma haqqının ödənilməsi qazın dərhal veriləcəyi demək deyil. Qaz yalnız quraşdırma işləri başa çatdıqdan və yoxlamadan sonra verilir.

«Azəriqaz»ın təlimatına görə aktivləşdirmə zamanı daxili qaz kəmərlərinin kipliyi və sayğacın işi yoxlanılır, sayğacın növü layihəyə uyğun olmalıdır. Hesablayıcı mexanizmin qapağı, giriş və çıxış boruları plomblanır, tərəflər sayğacın quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında akt imzalayır.

Yəni ödəniş, quraşdırma və aktivləşdirmə üç ayrı mərhələdir. Quraşdırma layihəyə uyğun aparılmayıbsa və ya xətt sınaqdan keçmirsə, ödənilmiş haqq qazın verilməsini təmin etmir — əvvəlcə çatışmazlıq aradan qaldırılmalıdır. Bu mərhələ haqqında kiplik sınağı yazısında ətraflı danışmışıq.

Podratçının təklifində nəyə baxmalı

Qazlaşdırma üzrə təklif aldıqda aşağıdakıların ayrıca göstərildiyinə əmin olun:

• qaz layihəsinin hazırlanması təklifə daxildirmi;
• həyətdəki və ev daxilindəki xəttin həcmi necə təsvir olunub;
• kiplik sınağı və təhvil sənədləri kimin öhdəliyindədir;
• həyət örtüyünün və fasadın bərpası nəzərdə tutulubmu;
• qoşulma haqqı təklifdə var, yoxsa sifarişçi onu ayrıca ödəyir.

Bu beş sualın yazılı cavabı iki təklifi düzgün müqayisə etməyə imkan verir. Cavablardan biri aydın deyilsə, onu müqavilə imzalanmazdan əvvəl dəqiqləşdirin — sonradan bu, mübahisə mövzusuna çevrilir.

Tez-tez edilən yanlışlıqlar

• «271 manata qaz evə çəkilir». Xeyr — bu, qoşulma xidmətinin haqqıdır, həyətdəki və evdəki xətlərin quraşdırılması ayrıca işdir.
• «Qoşulma haqqını podratçıya ödəyirəm». Haqq qaz paylayıcısına ödənilir; podratçı yalnız ödənişin rəsmiləşdirilməsində kömək edə bilər.
• «Məbləğ bütün obyektlər üçün eynidir». 271 manat konkret kateqoriyaya — təsdiq edilmiş planlaşdırma sənədləri olan ərazidə məişət qaz qurğularına aiddir.

Tez-tez verilən suallar

Qaza qoşulma haqqı nə qədərdir?

Ərazi planlaşdırılması sənədləri təsdiq edilmiş ərazilərdə məişət qaz qurğuları quraşdırılan obyektlər üçün 271 manatdır (ƏDV daxil), Tarif Şurasının 3 may 2024-cü il tarixli 5 nömrəli qərarı ilə.

Qoşulma haqqına quraşdırma işləri daxildirmi?

Xeyr. Qaz layihəsi, həyətdəki və ev daxilindəki xətlər, materiallar və bərpa işləri ayrıca hesablanır.

Sayğac üçün ayrıca ödəniş lazımdırmı?

Tənzimləmə Agentliyinin saytında məişət abonentləri üçün sayğacın qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına quraşdırıldığı göstərilib. Bunu müraciət zamanı yeni qaydalar əsasında dəqiqləşdirin.

Ərazidə planlaşdırma sənədi yoxdursa, haqq eyni olacaqmı?

271 manat təsdiq edilmiş planlaşdırma sənədləri olan ərazilər üçündür. Digər hallarda rəsmi tarif cədvəlinə baxın və ya qaz paylayıcısından dəqiqləşdirin.

Nəticə

271 manat qaza qoşulmanın rəsmi haqqıdır, qazlaşdırmanın bütün dəyəri deyil. O, qaz paylayıcısına ödənilir, müəyyən kateqoriyaya aiddir və layihəni, quraşdırmanı, materialları və bərpa işlərini əhatə etmir.

Qazlaşdırmanın bütün mərhələlərini həyət evinə qaz çəkilməsi bələdçisində təsvir etmişik. İşlərin real dəyərini öyrənmək üçün qazlaşdırma səhifəsindən müraciət edin: obyektə baxdıqdan sonra ilkin hesablama hazırlayırıq, ölçü ödənişsizdir.