Qaz xətti çəkilməsi qiyməti nədən asılıdır: yeddi amil

«Qaz xətti çəkmək neçəyə başa gəlir?» — qazlaşdırma ilə bağlı ən çox verilən sualdır. Dürüst cavab budur: obyektə baxmadan dəqiq qiymət demək mümkün deyil. Eyni küçədə yerləşən iki ev üçün qaz xəttinin qiyməti bir neçə dəfə fərqlənə bilər və bunun səbəbləri tamamilə ölçülə biləndir.

Bu yazıda qaz xətti çəkilməsinin qiymətini müəyyən edən amilləri bir-bir izah edirik. Rəqəm vermirik — onun əvəzinə hansı sualların qiyməti formalaşdırdığını göstəririk ki, təklifləri müqayisə edərkən nəyə baxdığınızı biləsiniz.

Əvvəlcə: iki ayrı xərc

Qazlaşdırmanın büdcəsi iki hissədən ibarətdir və onları qarışdırmaq ən çox yayılmış səhvdir.

1. Rəsmi qoşulma haqqı — qaz paylayıcısına ödənilir. Ərazi planlaşdırılması sənədləri təsdiq edilmiş ərazilərdə məişət qaz qurğuları üçün bu haqq 271 manatdır (ƏDV daxil).
2. Qaz xəttinin çəkilməsi — layihə, quraşdırma, materiallar, sınaq və bərpa işləri. Bu yazı məhz ikinci hissə haqqındadır.

Birinci hissə haqqında qoşulma haqqı yazısında ətraflı danışmışıq.

Amil 1. Qoşulma nöqtəsinin yeri və xəttin uzunluğu

Qiymətə ən böyük təsiri qaz xəttinin uzunluğu göstərir. Xəttin haradan başlayacağını texniki şərtdə göstərilən qoşulma nöqtəsi müəyyən edir: şəbəkə darvazanın yanından keçirsə bir vəziyyət, küçənin o biri tərəfindədirsə tamam başqa vəziyyət yaranır.

Xəttin uzunluğu təkcə boru sərfiyyatı deyil. Uzun xətt daha çox birləşmə, daha çox bərkitmə, daha çox iş saatı və daha uzun sınaq deməkdir.

Amil 2. Yeraltı, yoxsa yerüstü xətt

Qaz xəttinin yeraltı və ya yerüstü çəkilməsi iş həcmini əsaslı şəkildə dəyişir:

• yeraltı xəttdə qazıntı, xəttin qorunması, torpağın geri doldurulması və üst örtüyün bərpası əlavə olunur;
• yerüstü xəttdə isə bərkitmə elementləri, fasad boyunca marşrut və xəttin mexaniki zədələrdən qorunması ön plana çıxır.

Hansı variantın seçiləcəyini texniki şərt, sahənin vəziyyəti və layihə müəyyən edir. Məsafə, dərinlik və qoruma tələblərini normativ sənədlər tənzimləyir — dəqiq tələbi layihəçi müəyyən edir. İki variantın müqayisəsini yeraltı və yerüstü qaz xətti yazısında aparmışıq.

Amil 3. Həyətin və marşrutun vəziyyəti

Xətt boş torpaqdan keçirsə, iş sadədir. Amma praktikada marşrut çox vaxt maneələrlə doludur:

• həyət beton, asfalt və ya daş plitə ilə örtülüb və sonradan bərpa edilməlidir;
• marşrut su, kanalizasiya və elektrik xətləri ilə kəsişir;
• xətt yolun, arxın və ya qonşu sahənin yanından keçməlidir;
• hazır fasad var və onun üzərində işləmək ehtiyat tələb edir.

Hər maneə əlavə iş və əlavə vaxt deməkdir. Ona görə baxış zamanı yalnız ölçü götürülmür — marşrutun bütün uzunluğu boyunca nə olduğu da qeyd olunur.

Amil 4. Ev daxilində nöqtələrin sayı

Sayğacdan sonra xətt evin içinə daxil olur və cihazlara paylanır. Burada qiyməti belə suallar müəyyən edir:

• neçə cihaz qoşulacaq — plitə, kombi, su qızdırıcısı, soba;
• cihazlar bir mərtəbədədir, yoxsa bir neçə mərtəbəyə paylanıb;
• xətt neçə divardan və döşəmədən keçir;
• cihazların yerləri artıq müəyyəndir, yoxsa təmir hələ planlaşdırılır.

Xüsusilə kombi üçün xəttin marşrutu ayrıca diqqət tələb edir; bu barədə kombi üçün qaz xətti yazısında danışmışıq.

Amil 5. Materiallar və layihə

Borunun növü, birləşmə üsulu və qoruyucu elementlər qaz layihəsində müəyyən edilir. Material seçimi «ucuz» və ya «bahalı» sualı deyil, layihəyə uyğunluq sualıdır. Layihədən kənara çıxan material aktivləşdirmə zamanı problem yarada bilər.

Layihənin özü də xərc bəndidir. Bəzi təkliflərdə layihə qiymətə daxil olur, bəzilərində isə sifarişçinin ayrıca həll etməsi gözlənilir. Bu fərq yazılı şəkildə aydınlaşdırılmalıdır.

Amil 6. Sınaq, sənədləşmə və təhvil

Quraşdırmadan sonra xəttin kipliyi yoxlanılır, aktivləşdirmə zamanı isə «Azəriqaz»ın təlimatına görə daxili kəmərlərin kipliyi yenidən yoxlanılır, sayğac plomblanır və akt imzalanır. Bu mərhələ də vaxt və məsuliyyət tələb edir. Təklifdə sınağın və təhvil sənədlərinin kimin öhdəliyində olduğu göstərilməlidir.

Amil 7. İş şəraiti

Obyektə giriş, işin təmir və ya tikinti ilə paralel aparılması, hava şəraiti — bunlar da cədvələ və deməli, dəyərə təsir edir. Məsələn, təmir gedən evdə qaz xəttini digər işlərlə əlaqələndirmək lazımdır ki, bir brigadanın işi digərinin işini pozmasın.

Təhlükəsizliyə toxunmadan xərci necə azaltmaq olar

Qaz xəttində qənaət material və ya sınaq hesabına edilmir. Amma düzgün planlaşdırma artıq xərclərin qarşısını alır:

• Qazı tikinti ilə birlikdə planlaşdırın. Marşrut həyət örtüyü və fasad işlərindən əvvəl müəyyən olunarsa, sonradan sökmə və bərpa lazım gəlmir.
• Cihazları əvvəlcədən müəyyən edin. Plitə, kombi və su qızdırıcısının yeri bəlli olanda xətt bir dəfə və ən qısa marşrutla çəkilir.
• Gələcək planları nəzərə alın. İkinci mərtəbə və ya əlavə tikili planlaşdırılırsa, xətti indidən buna uyğun qurmaq sonradan yenidən çəkməkdən ucuzdur.
• İşləri birləşdirin. Qazıntı tələb edən digər kommunikasiya işləri ilə eyni vaxtda aparılan iş həyəti bir dəfə açmağa imkan verir.

Bu qərarların hamısı layihə mərhələsində qəbul olunur. Quraşdırma başlayandan sonra hər dəyişiklik baha başa gəlir.

Təklifləri necə müqayisə etmək lazımdır

İki təklifin yalnız yekun məbləğini müqayisə etmək yanlış nəticə verir. Əvəzinə soruşun:

• layihə daxildirmi;
• xəttin uzunluğu və marşrutu necə göstərilib;
• həyət örtüyünün və fasadın bərpası nəzərdə tutulubmu;
• sınaq və təhvil kimin öhdəliyindədir;
• işi lisenziyalı təşkilat görəcəkmi.

Smetanı sətir-sətir oxumağın ümumi qaydalarını tikinti smetası yazısında izah etmişik. Qaz xəttində də məntiq eynidir: «hər şey daxil» ifadəsi yox, konkret iş siyahısı müqayisə olunur.

Tez-tez verilən suallar

Qaz xətti çəkilməsinin qiymətini telefonla demək olarmı?

Dəqiq qiyməti yox. Qoşulma nöqtəsinin yeri, xəttin uzunluğu, marşrutdakı maneələr və cihazların sayı baxışdan sonra məlum olur.

Qiymətə ən çox nə təsir edir?

Adətən xəttin uzunluğu, yeraltı və ya yerüstü çəkilməsi və bərpa tələb edən örtüklər. Ev daxilində isə cihazların sayı və keçidlər.

271 manat qaz xəttinin qiymətinə daxildirmi?

Xeyr. Bu, qaz paylayıcısına ödənilən rəsmi qoşulma haqqıdır; xəttin çəkilməsi ayrıca işdir.

Ölçü üçün ödəniş tələb olunurmu?

Bizdə ölçü və ilkin baxış ödənişsizdir. Baxışdan sonra ilkin hesablama hazırlanır.

Nəticə

Qaz xətti çəkilməsinin qiyməti təsadüfi deyil: onu qoşulma nöqtəsinin yeri, xəttin uzunluğu və növü, həyətin vəziyyəti, ev daxilindəki nöqtələr, materiallar, layihə və sınaq müəyyən edir. Bu amilləri bilən sifarişçi təklifləri düzgün müqayisə edir və sonradan «əlavə iş» sürprizi ilə üzləşmir.

Obyektinizin real dəyərini öyrənmək üçün qazlaşdırma səhifəsinə baxın və ya təklif alın: obyektə baxdıqdan sonra ilkin hesablama hazırlayırıq, ölçü ödənişsizdir.