Qaz təchizatı qaydaları 2026: nə dəyişdi, nə qaldı

2026-cı ildə qaz təchizatı sahəsində əsas sənəd dəyişdi. Nazirlər Kabinetinin 22 iyun 2026-cı il tarixli 189 nömrəli qərarı ilə «Qaz təchizatı sisteminə dair Qaydalar» təsdiq edildi və əvvəlki qaydalar qüvvədən düşdü. Qaz çəkdirmək, qaz xəttini köçürmək və ya yeni bina tikmək istəyən hər kəs üçün bu, prosesin hüquqi əsasının yeniləndiyi deməkdir.

Bu yazıda yeni qaz təchizatı qaydalarında nəyin dəyişdiyini, nəyin əvvəlki kimi qaldığını və bunun ev sahibi və tikinti sifarişçisi üçün praktik nəticələrini izah edirik. Məqsəd hüquqi mətnin təkrarı deyil, «bu mənə necə təsir edir?» sualına cavabdır.

Yeni qaydalar nəyi tənzimləyir

Mətbuatda yayılan məlumata görə qaydalar «Qaz təchizatı haqqında» Qanuna uyğun olaraq hazırlanıb və qaz təchizatı sahəsində planlaşdırma, istismar, təhlükəsizlik, dispetçer idarəetməsi, şəbəkələrə qoşulma və istehlakçılarla münasibətləri tənzimləyir.

Başqa sözlə, əvvəllər bir neçə ayrı sənəddə olan məsələlər indi bir çərçivədə toplanıb. Ev sahibi üçün ən vacib hissələr bunlardır:

• tikinti obyektinin qaz şəbəkəsinə qoşulması;
• texniki şərt və qaz təchizatı layihəsinin verilməsi;
• qaz təchizatı subyektləri ilə istehlakçı arasındakı münasibətlər.

Hansı sənədlər qüvvədən düşdü

Xəbər agentliklərinin yaydığı məlumata görə yeni qərarla 2011-ci ildə təsdiq edilmiş «Qazdan istifadə Qaydaları» (Nazirlər Kabinetinin 80 nömrəli qərarı) ləğv edilib. Bəzi mənbələrdə tikinti obyektlərinin qazpaylayıcı şəbəkəyə qoşulması qaydasının da ləğv edildiyi bildirilir.

Bunun praktik mənası sadədir: internetdə, forumlarda və hətta bəzi rəsmi saytlarda hələ də köhnə qaydalara istinad edən məlumatlar var. Onlara əsaslanmazdan əvvəl mənbənin hansı sənədə istinad etdiyinə baxın. Məsələn, Tənzimləmə Agentliyinin saytında sayğacla bağlı müddəa hələ də əvvəlki qaydalara istinadla verilir; bu məsələni müraciət zamanı yeni qaydalar əsasında dəqiqləşdirmək məqsədəuyğundur.

Əsas yenilik: texniki şərt və qaz layihəsi elektron qaydada

Yeni qaydaların tikinti ilə bağlı ən görünən dəyişikliyi rəqəmsallaşmadır. Tikintiyə icazə və ya məlumatlandırma icraatı çərçivəsində qaz şəbəkəsinə qoşulma üçün texniki şərt və qaz təchizatı layihəsinin verilməsi şəhərsalma və tikinti fəaliyyətinin vahid informasiya sistemi vasitəsilə elektron qaydada həyata keçirilir.

Bu nə deməkdir:

1. Qaz məsələsi tikinti icazəsi və ya məlumatlandırma prosesi ilə bir axına bağlanır.
2. Texniki şərt və qaz layihəsi tikinti sənədləri ilə eyni vahid sistem vasitəsilə hərəkət edir.
3. Sifarişçi üçün qaz məsələsi tikinti prosesinin ayrılmaz hissəsinə çevrilir.

Fərdi ev tikən sifarişçi üçün nəticə budur: qazı artıq tikinti bitəndən sonra düşünülən ayrıca məsələ kimi planlaşdırmaq əlverişli deyil. Tikinti icazəsi və ya məlumatlandırma icraatı mərhələsində qaz ehtiyacını da nəzərə almaq daha doğrudur.

Keçid dövrü: sistem hazır olana qədər

Qərarda keçid dövrü üçün də qayda var. Elektron sistem vasitəsilə aparılması nəzərdə tutulan prosedurların təşkilati hazırlığı tamamlanana qədər həmin prosedurlar birbaşa qaydada, poçt və ya elektron poçt vasitəsilə yerinə yetirilir.

Yəni bu gün müraciət edən şəxs elektron kanal hələ işləmirsə, müraciətsiz qalmır. Müraciəti «Azəriqaz» İstehsalat Birliyinə — ASAN Kommunal və ASAN Xidmət mərkəzləri vasitəsilə — vermək mümkündür. Texniki şərtin özü haqqında ayrıca yazıda danışmışıq.

Nə dəyişmədi

Yeni qaydalar hər şeyi dəyişməyib. Tənzimləmə Agentliyinin 189 nömrəli qərara istinad edən rəsmi səhifəsində aşağıdakılar göstərilir:

• Müraciət sənədləri: ərizə, FİN kodu, obyektin ünvanı və mülkiyyət sənədi, qazın ümumi saatlıq həcmi, əlaqə məlumatları.
• Qoşulma müddəti: müraciət tarixindən 20 gündən gec olmayaraq.
• Qoşulma haqqı: ərazi planlaşdırılması sənədləri təsdiq edilmiş ərazilərdə məişət qaz qurğuları üçün 271 manat (ƏDV daxil). Bu məbləğ Tarif Şurasının 2024-cü il qərarı ilə müəyyən edilib.

Bundan başqa, qaz təsərrüfatı obyektlərinin quraşdırılması əvvəlki kimi xüsusi lisenziya tələb edən fəaliyyət növüdür. Qaz xəttini lisenziyası olmayan şəxsə çəkdirmək həm təhlükəli, həm də xəttin qəbul edilməməsi riski deməkdir.

Aktual məlumatı haradan yoxlamaq olar

Keçid dövründə məlumat müxtəlif mənbələrdə fərqli görünə bilər. Ona görə üç qaydaya əməl etməyi tövsiyə edirik:

• İlkin mənbəyə baxın. Qoşulma şərtləri üçün Enerji Məsələlərini Tənzimləmə Agentliyinin rəsmi səhifəsi, qaz paylayıcısının təlimatları üçün «Azəriqaz»ın saytı, qərarın mətni üçün isə rəsmi hüquqi məlumat bazaları əsas götürülməlidir.
• İstinad olunan sənədi yoxlayın. Mətndə 2011-ci il qaydalarına istinad varsa, həmin məlumat yenilənməmiş ola bilər.
• Şübhəli halda soruşun. Müraciət zamanı konkret şərti — məsələn sayğacın kimin hesabına quraşdırılacağını — qaz paylayıcısından yazılı şəkildə dəqiqləşdirmək sonradan yaranacaq mübahisənin qarşısını alır.

Xəbər saytlarındakı qısa icmallar faydalıdır, amma onlar qərarın tam mətnini əvəz etmir.

Ev sahibi və sifarişçi üçün praktik nəticələr

Qaz çəkdirmək istəyən ev sahibi üçün: sənəd siyahısı və rəsmi haqq dəyişməyib, amma məlumatı yalnız aktual mənbədən götürün. Prosesin bütün addımlarını həyət evinə qaz çəkilməsi bələdçisində topladıq.

Yeni ev və ya bina tikən sifarişçi üçün: qaz texniki şərtini və layihəsini tikinti sənədləri ilə paralel planlaşdırın. Çoxmərtəbəli binalarda bu, xüsusilə vacibdir — ətraflı çoxmərtəbəli binanın qazlaşdırılması yazısında.

Təmir edən ev sahibi üçün: qaz xəttinin yerini dəyişmək, ona toxunmaq və ya onu gizlətmək qərarı yenə də layihə və lisenziyalı podratçı tələb edir.

Qaydaların texniki tələbləri — məsafələr, materiallar, sınaq parametrləri — normativ sənədlərlə tənzimlənir; dəqiq tələbi layihəçi müəyyən edir.

Tez-tez verilən suallar

2026-cı ildə hansı qaz təchizatı qaydaları qüvvədədir?

Nazirlər Kabinetinin 22 iyun 2026-cı il tarixli 189 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş «Qaz təchizatı sisteminə dair Qaydalar».

Köhnə «Qazdan istifadə Qaydaları» hələ qüvvədədirmi?

Xəbər agentliklərinin məlumatına görə 2011-ci il qaydaları yeni qərarla ləğv edilib. Köhnə qaydalara istinad edən məlumatlara ehtiyatla yanaşın.

Yeni qaydalarla qoşulma haqqı dəyişdimi?

Tənzimləmə Agentliyinin səhifəsində planlaşdırma sənədləri təsdiq edilmiş ərazilərdə məişət qaz qurğuları üçün haqq 271 manat (ƏDV daxil) göstərilir.

Texniki şərti indi yalnız elektron almaq olar?

Tikinti icazəsi və ya məlumatlandırma çərçivəsində texniki şərt vahid informasiya sistemi ilə elektron verilir. Sistem hazır olana qədər müraciət birbaşa, poçt və ya elektron poçt ilə aparılır.

Nəticə

2026 qaz təchizatı qaydaları sahəni bir sənəddə topladı, köhnə qaydaları ləğv etdi və texniki şərt ilə qaz layihəsinin verilməsini tikinti prosesinə elektron şəkildə bağladı. Müraciət sənədləri, qoşulma müddəti və rəsmi haqq isə əvvəlki kimi qalıb.

Yeni qaydalar əsasında qazlaşdırmanı — layihədən qazın verilməsinə qədər — lisenziyalı tərəfdaşlarımızla birlikdə təşkil edirik. Ətraflı məlumat qazlaşdırma səhifəsindədir; obyektə baxış və ölçü ödənişsizdir.