Məlumatlandırma icraatı: fərdi ev üçün icazə əvəzinə bildiriş

Fərdi ev tikmək qərarına gələn sifarişçinin ilk sualı adətən budur: «Tikinti icazəsi almalıyammı?» Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsi bu suala iki cavab verir. Obyektlərin bir qismi üçün tikintiyə icazə tələb olunur, digərləri üçün isə məlumatlandırma icraatı tətbiq edilir: sifarişçi icazə gözləmir, tikinti niyyəti barədə dövlət orqanına məlumat verir və layihənin müəyyən bölmələrini yoxlamaya təqdim edir.

Bu yazıda məlumatlandırma icraatının nə olduğunu, hansı evlərə şamil edildiyini, hansı sənədlərin hazırlanmalı olduğunu və praktikada ən çox harada səhv edildiyini izah edirik.

Məlumatlandırma icraatı nədir

Məcəllənin 74-cü maddəsinə görə 79 və 80-ci maddələrdə göstərilən obyektlərdən başqa bütün obyektlərin tikintisinə icazə tələb olunur. 80-ci maddə məhz məlumatlandırma icraatını tənzimləyir: Məcəllədə müəyyən edilmiş hədlər daxilində olan fərdi yaşayış evlərinin tikintisi üçün icazə alınmır.

Bu, «heç bir sənəd lazım deyil» demək deyil. Fərq prosedurdadır. İcazə rejimində sifarişçi tam tikinti layihəsini təqdim edir və qərarı gözləyir. Məlumatlandırma icraatında isə sifarişçi tikintiyə başlamazdan əvvəl niyyətini bildirir və layihənin yalnız iki bölməsini — memarlıq-planlaşdırma və tikinti ərazisinin baş planı bölmələrini — təqdim edir.

Hansı evlərə şamil olunur

Məlumatlandırma icraatı üç şərt eyni vaxtda ödəndikdə tətbiq edilir:

• obyekt fərdi yaşayış evidir — kommersiya, ictimai və ya istehsal binası deyil;
• ev Məcəllədə müəyyən edilmiş hədlər daxilindədir — bu hədlər yerüstü mərtəbələrin sayına, binanın hündürlüyünə və aşırımların uzunluğuna aiddir;
• torpaq sahəsi sifarişçinin mülkiyyətində, icarəsində və ya istifadəsindədir.

Hədlərin dəqiq rəqəmlərini burada qəsdən vermirik: onları müraciət anında qüvvədə olan Məcəllə mətnindən yoxlamaq lazımdır və layihəçi bunu layihənin ilk mərhələsində edir. Ev hədlərdən birini keçirsə, o artıq icazə rejiminə düşür — bu halda nə lazım olduğu tikinti icazəsi üçün layihə yazısında izah olunub.

Məcəllə həmçinin göstərir ki, bəzi yardımçı tikililər müəyyən ölçü hədlərini keçdikdə onlara da məlumatlandırma icraatı şamil olunur. Həyətdə böyük qaraj və ya köməkçi bina planlaşdırırsınızsa, bu sualı da layihəçiyə verin.

Məlumatlandırma icraatı üçün hansı sənədlər tələb olunur

Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin (ARXKOM) rəsmi izahına görə sifarişçi yerli icra orqanına aşağıdakıları təqdim edir:

1. Memarlıq-planlaşdırma bölməsi — zirzəmilərin, mərtəbələrin və dam örtüyünün planları, kəsiklər və fasadlar.
2. Tikinti ərazisinin baş planı — evin torpaq sahəsində yerləşməsi.
3. Torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət, icarə və ya istifadə hüququnu təsdiq edən sənədin surəti.

Siyahı qısadır, amma hər bəndin arxasında iş var. Memarlıq-planlaşdırma bölməsinin içində nələrin olduğunu ayrıca yazıda ətraflı açmışıq.

Müfəssəl plana uyğunluq — əsas yoxlama nöqtəsi

Məcəllənin 80.3-cü maddəsinə görə təqdim olunan bölmələr həmin ərazidə qüvvədə olan müfəssəl planın tələblərinə uyğun olmalıdır. ARXKOM-un izahında əlavə olunur: belə plan yoxdursa və ya müddəti bitibsə, layihə Məcəllənin 11-ci maddəsinə, ərazilərin zonalaşdırılması, tikintinin növü və miqyası ilə bağlı müfəssəl qaydalara və yaşayış məntəqələrində yanaşı sahələrdə tikinti şərtlərinə görə yoxlanılır.

Praktikada bu o deməkdir ki, evin sahədə harada dayanacağı, qonşu sərhədinə münasibəti və ümumi həcmi planlaşdırma qaydaları ilə yoxlanır. Buna görə baş plan formal çertyoj deyil — irad çox vaxt məhz orada yaranır.

Layihəni kim hazırlaya bilər

Məcəllənin 48-ci maddəsi bu məsələni açıq deyir: tikintisinə icazə tələb olunan obyektlərin, habelə məlumatlandırma icraatı qaydasında tikilən yaşayış evlərinin layihələri layihəçi tərəfindən hazırlanır. Layihəçi isə yalnız Azərbaycanda qeydiyyatdan keçmiş və layihələndirmə lisenziyası olan şəxs ola bilər.

Yəni «sadə ev üçün tanış çertyojçu kifayətdir» yanaşması qanuna uyğun deyil. Bizim layihələrdə bu bölmələri lisenziyalı tərəfdaşımız «SOSİAL-İNKİŞAF LAYİHƏ» MMC hazırlayır. Layihəçinin hansı lisenziyaya malik olmalı olduğu layihələndirmə lisenziyası yazısında izah olunub.

Təqdimatdan sonra nə olur

Məcəllə təqdim olunmuş layihəyə irad bildirilməsi üçün müddət müəyyən edir; bu müddət ərzində irad gəlməsə, sifarişçi tikintiyə başlaya bilər. Müddətin dəqiq həddini müraciət zamanı qüvvədə olan redaksiyadan yoxlayın — müxtəlif mənbələrdə fərqli göstərilir.

Daha üç məqamı bilmək faydalıdır:

• Ekspertiza tələb olunmur. Məcəllənin 89-cu maddəsi 79–80-ci maddələrdə göstərilən obyektlərin layihələrini ekspertizadan azad edir.
• Nəzarət davam edir. Evin təqdim olunmuş memarlıq-planlaşdırma bölməsinə uyğun tikilməsinə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı nəzarət edir.
• Məlumat lövhəsi məcburidir. Məcəllənin 86-cı maddəsinə görə tikinti ərazisində obyektin təyinatı, sifarişçisi, layihəçisi, podratçısı və müddətləri göstərilən lövhə olmalıdır; məlumatlandırma icraatında lövhədə icazə verən orqanın əvəzinə məlumatlandırılan orqanın adı yazılır.

Praktikada tez-tez buraxılan səhvlər

Tikinti zamanı layihədən kənara çıxmaq. Təqdim olunan bölmə sonradan «bir otaq da əlavə edək» qərarı ilə köhnəlir. Mərtəbə və ya həcm artımı evi hədlərdən çıxararsa, obyekt başqa rejimə düşür.

Baş planı ikinci dərəcəli saymaq. Planlar diqqətlə işlənir, evin sahədə yerləşməsi isə tələsik çəkilir. Halbuki müfəssəl plana uyğunluq əsasən baş planda yoxlanılır.

Torpaq sənədini sonraya saxlamaq. Hüquq sənədi olmadan təqdimat natamam sayılır. Sənəddəki məlumatlar sahənin faktiki vəziyyəti ilə uyğun gəlmirsə, bunu layihəyə başlamazdan əvvəl aydınlaşdırın.

Yalnız memarlıq bölməsi ilə tikmək. Məlumatlandırma üçün iki bölmə kifayətdir, tikinti üçün isə yox. Bünövrə, döşəmə və mühəndis sistemləri üçün həll yenə lazımdır — sadəcə onlar təqdimatın tərkibində deyil.

Tez-tez verilən suallar

Məlumatlandırma icraatında tikinti icazəsi lazımdırmı?

Xeyr. Məcəllənin 80-ci maddəsi bu rejimdə olan yaşayış evləri üçün icazənin alınmasını tələb etmir. Sifarişçi tikinti niyyəti barədə məlumat verir və layihənin iki bölməsini təqdim edir.

Hansı sənədlər təqdim olunur?

ARXKOM-un izahına görə: memarlıq-planlaşdırma və tikinti ərazisinin baş planı bölmələri (planlar, kəsiklər, fasadlar) və torpaq sahəsi üzərində hüquq sənədinin surəti.

Layihəni özüm çəkə bilərəmmi?

Xeyr. Məcəllənin 48-ci maddəsinə görə məlumatlandırma qaydasında tikilən yaşayış evinin layihəsini də lisenziyalı layihəçi hazırlayır.

Evim hədləri keçirsə nə olur?

Onda obyekt icazə rejiminə düşür: tam tikinti layihəsi hazırlanır və tikintiyə icazə alınır.

Nəticə

Məlumatlandırma icraatı fərdi ev sahibi üçün sadələşdirilmiş yoldur, amma sənədsiz yol deyil. Lisenziyalı layihəçinin hazırladığı memarlıq-planlaşdırma və baş plan bölmələri, torpaq sənədinin surəti və müfəssəl plana uyğunluq — bu üçü düzgün olduqda proses adətən problemsiz keçir.

Evinizin hansı rejimə düşdüyünü layihəyə başlamazdan əvvəl birlikdə müəyyən edirik. Layihə bölmələri və tərəfdaşımızın lisenziyası layihələndirmə xidməti səhifəsindədir.