Mərmər fasad: villa və evlər üçün təbii daş üzlük

Mərmər fasad villa və fərdi evlər üçün ən statuslu həllərdən biridir. Təbii daşın naxışı təkrarolunmazdır, düzgün seçilmiş və düzgün quraşdırılmış daş isə onilliklər boyu fasadda qalır. Amma mərmər həm də ən çox səhv edilən üzlük materiallarındandır: yanlış daş, yanlış səth emalı və ya yanlış bərkidilmə bir neçə ildən sonra ləkələrə, çatlara və düşən plitələrə gətirib çıxarır.

Bu yazıda villa sahibi üçün mərmər və təbii daş fasadın seçimini, quraşdırma üsullarını və baxımını izah edirik.

Mərmər, yoxsa başqa təbii daş?

Gündəlik danışıqda «mərmər» sözü tez-tez bütün cilalanmış daşlara aid edilir, amma fasad üçün fərq vacibdir.

• Mərmər — əsasən kalsitdən ibarət, gözəl naxışlı, nisbətən yumşaq daşdır. Turşulara həssasdır: çirkli hava, turşulu yağış və yanlış təmizləyici vasitələr onun səthini tutqunlaşdırır.
• Qranit — daha sərt və sıx daşdır, küçə şəraitinə davamlıdır, cilası uzun müddət saxlanılır. Zirzəmi, pilləkən və zərbəyə məruz qalan zonalar üçün yaxşı seçimdir.
• Travertin və əhəngdaşı — isti tonlu, məsaməli daşlardır. Fasadda gözəl görünür, amma su hopdurduğu üçün qoruyucu emal tələb edir.

Bir fasadda bir neçə daşın birləşdirilməsi tez-tez rast gəlinir: məsələn, zirzəmi hissəsində qranit, əsas müstəvidə mərmər və ya travertin. Digər üzlük materialları ilə müqayisə fasad üzlük materialları yazısında verilib.

Səth emalı: cilalı mərmər küçədə

Villa sahibləri çox vaxt interyerdəki kimi parlaq, cilalanmış mərmər istəyir. Fasadda bu, həmişə düzgün qərar deyil.

Açıq havada cilalanmış mərmər zamanla parlaqlığını itirir: yağış, toz və günəş səthi yavaş-yavaş tutqunlaşdırır, fasadda isə bu, qeyri-bərabər görünür — bir divar parlaq, digəri mat. Ona görə fasad üçün çox vaxt başqa emallar seçilir:

• mat səth — hamar, amma parıltısız; zamanla az dəyişir;
• fırçalanmış səth — yumşaq faktura, daşın naxışını qoruyur;
• alovla emal olunmuş və ya qumla işlənmiş səth — kobud faktura, adətən qranit üçün, zirzəmi və pilləkənlərdə sürüşkənliyi azaldır.

Emalın seçimi daşın növündən və fasadın hansı hissəsində işlədildiyindən asılıdır. Nümunə plitələrini evin öz işığında, günün müxtəlif saatlarında görmək faydalıdır.

Rəng seçimi və iqlim

Rəng də yalnız estetik qərar deyil. Tünd daş günəşdə daha çox qızır, fasadda istilik gərginliyi yaradır və tozlu küləkdən sonra çirk onda daha çox nəzərə çarpır. Çox açıq, məsaməli daş isə yağış suyunun izlərini tez göstərir. Abşeron şəraitində orta tonlu, naxışlı daşlar çox vaxt ən «bağışlayan» seçim olur: onlarda həm toz, həm də təbii rəng fərqləri az görünür.

Mərmər fasadın quraşdırılması

Təbii daş ağırdır və bu, bütün quraşdırma qərarlarını müəyyən edir.

Mexaniki bərkidilmə

Plitələr divara metal ankerlər və ya alt sistem vasitəsilə asılır; plitənin kənarında və ya arxasında bərkidici üçün yuva açılır. Bu üsul daş üçün ən etibarlısıdır: hər plitənin öz dayağı var və yapışqanın zamanla zəifləməsindən asılı deyil. Divarla daş arasında hava boşluğu qalarsa, sistem ventilyasiya olunan fasad prinsipi ilə işləyir və daşın arxasında nəm yığılmır.

Yapışqanla quraşdırma

Kiçik ölçülü və nazik plitələrdə, aşağı hündürlükdə bəzən yapışqan üsulu işlədilir. Burada yapışqanın növü, səthin hazırlığı və tam doldurulma həlledicidir — boşluqlu yapışdırma altında su yığılır və plitə düşə bilər.

Hansı üsulun, hansı bərkidicinin və hansı plitə ölçüsünün işlədiləcəyini layihə və normativ sənədlər müəyyən edir. Bu hesablama daşın çəkisindən, divarın materialından və hündürlükdən asılıdır. Əvvəlcə divarın özünün bu yükü daşıya bilib-bilmədiyi yoxlanılır.

Villa sahibinin yoxlama siyahısı

Mərmər fasad sifariş etməzdən əvvəl bu məqamları podratçı ilə razılaşdırın:

1. Daş nümunəsi və partiya. Təbii daşın rəngi və naxışı blokdan bloka dəyişir. Bütün fasad üçün daşı bir partiyadan almaq və ehtiyat plitə saxlamaq məqsədəuyğundur.
2. Quru düzüm. Naxışlı mərmərdə plitələr montajdan əvvəl yerdə düzülür ki, naxış fasadda ahəngdar görünsün.
3. Su axarı düyünləri. Pəncərə altlıqları, karnizlər və parapet üzərində suyu divardan uzaqlaşdıran damcılıqlar olmalıdır. Daş fasadda ləkələrin çoxu məhz bu düyünlərin olmamasından yaranır.
4. Zirzəmi hissəsi. Torpaqdan qalxan nəm daşda ağ duz ləkələri yaradır. Zirzəminin hidroizolyasiyası daşdan əvvəl həll olunmalıdır.
5. Qoruyucu emal. Məsaməli daşlar hopdurucu vasitə ilə emal edilir ki, su və çirk dərinə keçməsin.
6. Korroziyaya davamlı bərkidicilər. Abşeronun duzlu havasında paslanan bərkidici daşda sarı-qəhvəyi ləkə buraxır və zamanla plitəni tutmaz olur.

Mərmər fasad evin tikintisi ilə birlikdə planlaşdırılanda ən yaxşı nəticəni verir: divarın, bərkidicilərin və düyünlərin hesablaması layihə mərhələsində aparılır. Bu barədə ev tikintisi səhifəsində ətraflı məlumat var.

Fasad işləri, o cümlədən təbii daş üzlük, CRM Construction MMC-nin tikinti lisenziyasının (EL-792/2022) əlavəsinə daxildir; mərmər və təbii daş üzlük üzrə tərəfdaşımız «Arctech» MMC ilə işləyirik.

Tez-tez verilən suallar

Mərmər fasad nə qədər xidmət edir?

Düzgün seçilmiş daş, mexaniki bərkidilmə və işlənmiş su axarı düyünləri ilə mərmər fasad onilliklər boyu xidmət edə bilər. Ömrü daşdan çox bərkidicilərdən və düyünlərdən asılıdır.

Mərmər fasadı necə təmizləmək lazımdır?

Neytral, turşusuz vasitələrlə və yumşaq fırça ilə. Turşulu təmizləyicilər mərmərin səthini yandırır və tutqun ləkələr qoyur. Yüksək təzyiqli su axını da birləşmə tikişlərinə zərər verə bilər.

Təbii daş əvəzinə keramik qranit seçmək olarmı?

Bəli. Təbii daşı təqlid edən keramik qranit daha yüngüldür, su hopdurmur və daha az baxım tələb edir, amma təbii daşın təkrarolunmaz naxışını vermir. Ətraflı: keramik fasad yazısı.

Qiyməti nədən asılıdır?

Daşın növündən, plitənin ölçüsündən, səth emalından, bərkidilmə üsulundan, fasadın sahəsindən və divarın vəziyyətindən. Baxışdan sonra ilkin hesablama veririk, ölçü ödənişsizdir.

Mövcud evin fasadını mərmərlə üzləmək olarmı?

Bəli, amma əvvəlcə divarın materialı, vəziyyəti və əlavə yükü daşıma qabiliyyəti yoxlanılır. Köhnə suvaq çox vaxt təmizlənir və daş mexaniki bərkidicilərlə birbaşa daşıyıcı divara bərkidilir. Pəncərə altlıqları və karnizlər də yeni üzlüyə uyğun yenidən işlənməlidir, çünki daş fasadı divar müstəvisindən irəli çəkir.

Nəticə

Mərmər fasad gözəlliyini onda saxlayır ki, daş fasad şəraitinə uyğun seçilsin, səth emalı düzgün olsun, plitələr mexaniki bərkidilsin və su axarı düyünləri işlənsin. Bu qərarların hamısı plitə sifariş edilməzdən əvvəl verilir.

Sistem növləri və xidmətin tərkibi fasad sistemləri səhifəsindədir.