Keramik fasad: plitələr, alt sistem və bərkidilmə

Keramik fasad — fasadın keramik plitələrlə üzləndiyi və plitələrin divara yapışdırılmayıb metal alt sistem üzərində asıldığı həlldir. Bu, ventilyasiya olunan fasadın ən geniş yayılmış variantıdır: çoxmərtəbəli yaşayış binalarından tutmuş ofis və ictimai binalara qədər geniş istifadə olunur.

Bu yazıda keramik fasad plitələrinin növlərini, onların alt sistemə necə bərkidildiyini, dizayn mərhələsində nəyə diqqət edilməli olduğunu və keramik fasadın baxımını izah edirik. Sistemin ümumi iş prinsipi ventilyasiya olunan fasad yazısında təsvir olunub.

Keramik fasad plitələri: hansı növlər var?

Keramik qranit

Ən çox işlədilən materialdır. Yüksək temperaturda bişirilmiş sıx keramika olduğu üçün az su hopdurur, şaxtaya və günəşə davamlıdır, rəngini uzun müddət saxlayır. Səthi mat, cilalanmış, strukturlu və ya təbii daşı, betonu, ağacı təqlid edən ola bilər.

Terrakota panelləri

Gildən presləmə (ekstruziya) üsulu ilə hazırlanan panellərdir. Adətən içi boşluqlu olur, bu da onları nisbətən yüngül edir. Təbii gil rəngləri, isti tonlar və memarlıq baxımından «canlı» səth verir. Tarixi mühitə və ya isti tonlu memarlığa yaxşı uyğun gəlir.

Klinker plitələr

Kərpic görünüşü istəyən sifarişçilər üçün həlldir. Fasad kərpic hörgüsü kimi görünür, amma ağır hörgü əvəzinə alt sistem üzərində plitələr quraşdırılır.

Hansı materialın hansı binaya uyğun olduğu memarlıq həllindən, binanın hündürlüyündən və büdcədən asılıdır. Keramikanın digər üzlük materialları ilə müqayisəsi fasad üzlük materialları yazısında verilib.

Plitə alt sistemə necə bərkidilir?

Keramik fasadın etibarlılığı ən çox bərkidilmə üsulundan asılıdır. İki əsas yanaşma var.

Görünən bərkidicilər. Plitələr profillərə kiçik metal qısqaclarla tutulur; qısqacın ucu tikişdə görünür. Bu üsul sadə, sürətli və nisbətən sərfəlidir. Qısqaclar plitənin rənginə uyğun rənglənə bilər ki, fasadda az nəzərə çarpsın.

Gizli bərkidicilər. Plitənin arxa tərəfində xüsusi yuvalar açılır və ankerlər orada bərkidilir, ya da panel profilə arxadan asılır. Fasadda heç bir metal element görünmür. Görünüş daha təmizdir, amma plitə emalı və montaj daha dəqiqlik tələb edir.

Hər iki halda bərkidicinin növünü, sayını və yerləşməsini layihə və normativ sənədlər müəyyən edir — bu, plitənin ölçüsündən, çəkisindən və binanın hündürlüyündən asılıdır. Plitənin «bir qısqac artıq, bir qısqac əskik» prinsipi ilə quraşdırılması yolverilməzdir.

Dizayn mərhələsində nəyə diqqət etməli?

Keramik fasad sənayedə hazırlanan standart ölçülü elementlərdən yığılır, bina isə öz ölçülərinə malikdir. Bu iki reallığı uzlaşdırmaq layihənin işidir.

• Plitə yerləşdirmə sxemi. Pəncərə açırımları, künclər və parapet plitə şəbəkəsinə «oturmalıdır». Yaxşı sxemdə kəsilmiş dar zolaqlar az olur və fasad səliqəli görünür.
• Tikişlərin istiqaməti. Üfüqi və şaquli tikişlər fasadın ritmini müəyyən edir: üfüqi tikişlər binanı «uzadır», şaquli tikişlər «ucaldır».
• Künc və pəncərə düyünləri. Pəncərə yamaclarının, künclərin və zirzəmi hissəsinin necə işlənəcəyi əvvəlcədən çertyojda göstərilməlidir.
• Rəng partiyası. Keramik plitələrin tonu istehsal partiyasından asılı ola bilər. Bütün fasad üçün plitəni bir partiyadan sifariş etmək və gələcək təmir üçün ehtiyat saxlamaq məqsədəuyğundur.
• Birinci mərtəbə. Səki və dayanacaq kənarında plitələr zərbəyə daha çox məruz qalır. Bəzi layihələrdə bu zonada daha möhkəm material və ya qoruyucu həll seçilir.

Keramik fasadın üstünlükləri və zəif tərəfləri

Üstünlükləri:

• rəngi və səthi uzun illər saxlayır, günəşdə solmağa meylli deyil;
• az su hopdurur, ona görə səthdə kif və ləkə az yaranır;
• yanmayan materialdır;
• zədələnmiş plitə ayrıca dəyişdirilə bilər;
• geniş rəng və səth seçimi var.

Zəif tərəfləri:

• plitə kövrəkdir — nöqtəvi zərbədən çatlaya bilər;
• alt sistem və bərkidicilər səbəbindən suvaq fasadından daha çox layihə və montaj işi tələb edir;
• keyfiyyətsiz alt sistem bütün fasadın etibarlılığını aşağı salır.

Təbii daş kimi görünən, lakin daha yüngül və ucuz həll axtaranlar üçün keramik qranit çox vaxt mərmər fasadın alternativi kimi nəzərdən keçirilir.

Montaj və baxım

Montaj ardıcıllığı: divarın yoxlanması, alt sistemin layihəsi, kronşteyn və izolyasiyanın quraşdırılması, profillərin nizamlanması, plitələrin yerləşdirmə sxemi üzrə asılması və düyünlərin tamamlanması.

Keramik fasad az baxım tələb edir. Səth adətən sadə su ilə təmizlənir, ağır çirklənmədə isə keramika üçün nəzərdə tutulmuş vasitələr işlədilir. Dövri baxış zamanı çatlamış və ya yerindən oynamış plitələr, bərkidicilərin vəziyyəti və pəncərə ətrafındakı düyünlər yoxlanılır.

Fasad işləri CRM Construction MMC-nin tikinti lisenziyasının (EL-792/2022) əlavəsinə daxildir; keramik ventilyasiya olunan fasad sistemləri üzrə tərəfdaşımız «Arctech» MMC ilə işləyirik.

Podratçıdan nə soruşmalı?

Keramik fasad üçün iki təklifi müqayisə edərkən qiymətdən əvvəl bu suallara cavab alın:

• plitənin növü, səth işlənməsi və istehsal partiyası necə təsdiqlənəcək — nümunə təqdim olunacaqmı;
• bərkidilmə görünən, yoxsa gizli olacaq və bu, çertyojda göstərilibmi;
• alt sistemin materialı və korroziyadan qorunması necədir;
• plitə yerləşdirmə sxemi və pəncərə, künc, parapet düyünləri təklifə daxildirmi;
• gizli işlərin aktları və anker sınağı aparılacaqmı;
• ehtiyat plitələr təhvil veriləcəkmi.

Eyni «keramik fasad» adı altında bu suallara verilən cavablar çox fərqli ola bilər — və fərq fasadın ömründə görünür.

Tez-tez verilən suallar

Keramik plitəni fasada yapışdırmaq olarmı?

Aşağı hündürlükdə və kiçik ölçülü plitələrdə yapışdırma üsulu da işlədilir, lakin çoxmərtəbəli binalarda mexaniki bərkidilmə daha etibarlıdır. Seçimi layihə və normativ sənədlər müəyyən edir.

Sınmış plitə necə dəyişdirilir?

Görünən bərkidicili sistemdə qısqaclar açılır və plitə dəyişdirilir; gizli sistemdə isə plitə sistemin konstruksiyasına uyğun olaraq sökülür. Bunun üçün ehtiyat plitələr saxlamaq faydalıdır.

Keramik fasad köhnə binaya uyğundurmu?

Bəli, çünki alt sistem divarın əyriliyini kompensasiya edir. Amma əvvəlcə divarın vəziyyəti və ankerin tutma qabiliyyəti yoxlanılmalıdır.

Qiyməti nədən asılıdır?

Plitənin növündən, bərkidilmə üsulundan, fasadın sahəsindən, binanın hündürlüyündən və divarın vəziyyətindən. Baxışdan sonra ilkin hesablama veririk, ölçü ödənişsizdir.

Keramik fasad yayda divarı qızdırırmı?

Keramik plitə günəşdə qızır, amma arxasındakı hava boşluğu bu istiliyin bir hissəsini yuxarıya aparır və divar birbaşa qızmır. Açıq rəngli plitələr tünd rənglərdən daha az qızır. Yaz və yay aylarında otaqların temperaturu isə əsasən izolyasiyadan və pəncərələrdən asılıdır, bunları da layihə müəyyən edir.

Nəticə

Keramik fasad davamlı, rəngini saxlayan və təmir oluna bilən üzlük verir. Onun keyfiyyəti plitənin özündən çox bərkidilmə üsulundan, yerləşdirmə sxemindən və düyünlərin işlənməsindən asılıdır — bunlar isə layihə mərhələsində həll olunur.

Xidmətin tərkibi fasad sistemləri səhifəsindədir.