Layihə tapşırığı: layihəçiyə nə demək lazımdır

Layihəçi ilə ilk görüşdə sifarişçi çox vaxt «üç yataq otağı, iki mərtəbə, müasir üslub» deyib susur. Bu, başlanğıc üçün kifayət deyil. Evin keyfiyyəti böyük ölçüdə layihə tapşırığından — sifarişçinin layihəçiyə nə istədiyini necə izah etməsindən asılıdır.

Bu yazıda layihə tapşırığının nə olduğunu, onun hüquqi əhəmiyyətini və tapşırığa nələri yazmağın lazım olduğunu izah edirik. Sonda istifadə edə biləcəyiniz qısa şablon var.

Layihə tapşırığı nədir və niyə vacibdir

Layihə tapşırığı sifarişçinin tələblərini sadalayan sənəddir: obyektin təyinatı, həcmi, otaqların tərkibi, texniki istəklər və məhdudiyyətlər. Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsinin 48-ci maddəsi göstərir ki, layihəçi sifarişçi ilə bağladığı müqaviləyə və sifarişçinin layihə tapşırığına uyğun fəaliyyət göstərir.

Bu müddəanın praktik mənası böyükdür. Tapşırıqda yazılmayan istək layihəçi üçün öhdəlik deyil. Layihə hazır olduqdan sonra «mən camaşırxana istəyirdim» demək mübahisəyə, yenidən işləməyə və vaxt itkisinə səbəb olur. Tapşırıqda yazılan istək isə layihənin qəbulunda yoxlama meyarına çevrilir.

Tapşırığı müqaviləyə əlavə etmək yaxşı praktikadır. Müqavilədə başqa nələrə diqqət yetirmək lazım olduğunu tikinti müqaviləsi yazısında izah etmişik.

Torpaq sahəsi haqqında nə demək lazımdır

Layihə torpaqdan başlayır. Layihəçiyə bunları verin və ya deyin:

• Torpaq sahəsi üzərində hüquq sənədi — sahənin sərhədləri və ölçüləri buradan götürülür.
• Relyef — sahə düzdür, yoxsa mailidir? Maili sahədə zirzəmi və ya yarımzirzəmi imkanı yaranır, eyni zamanda suyun axıdılması məsələsi.
• Mövcud tikili — sökülməlidir, saxlanılmalıdır, yoxsa yeni evə birləşdirilməlidir?
• Qonşular və mənzərə — hansı tərəfdə qonşu evi yaxındır, hansı tərəfdə açıq görünüş var.
• Kommunikasiyalar — elektrik, su, kanalizasiya və qaz sahəyə gəlibmi, yoxsa hələ qoşulma lazımdır.
• Giriş — avtomobil hansı tərəfdən daxil olur.

Bu məlumatların bir qismini layihəçi özü yoxlayır, lakin sahəni hər gün görən sizsiniz: yağışdan sonra suyun harada yığıldığını yalnız siz bilirsiniz.

Ailə və həyat tərzi

Otaq siyahısından əvvəl evdə kimin və necə yaşayacağını təsvir edin. Bu, layihəçiyə sadə siyahıdan daha çox məlumat verir:

• Evdə neçə nəfər yaşayacaq, onların yaşı necədir? Yaşlı ailə üzvü üçün birinci mərtəbədə yataq otağı lazımdırmı?
• Qonaqlar tez-tez gəlirmi, gecə qalırlarmı?
• Evdən işləyən varmı — ayrıca kabinet lazımdırmı?
• Mətbəx açıq olmalıdır, yoxsa qapalı? Bişirmə qoxusu sizə mane olurmu?
• Uşaqlar böyüdükcə otaqlar necə dəyişəcək?

«Həyat ssenarisi» yaxşı layihəçiyə planın məntiqini verir: səhər hamı eyni anda hazırlaşırsa, bir sanitar qovşaq kifayət etməyəcək.

Otaqlar proqramı

Sonra otaqların siyahısını tərtib edin. Hər otaq üçün yalnız adını deyil, istifadəsini yazın:

• yataq otaqları — sayı, hansının valideynlər üçün olduğu, qarderob istəyi;
• sanitar qovşaqlar — sayı, hansı otaqlara bağlı olacaqları;
• qonaq otağı və yeməkxana — bir məkan, yoxsa ayrı;
• köməkçi otaqlar — anbar, camaşırxana, texniki otaq;
• qaraj — neçə avtomobil, evə daxili keçid istəyi;
• açıq sahələr — terras, eyvan, həyətdə istirahət yeri.

Kataloqdakı hazır layihələrə baxmaq bu siyahını tərtib etməyə kömək edir — hazır layihə uyğun gəlməsə belə, «bu planın nəyini bəyəndim, nəyini yox» sualı tapşırığı aydınlaşdırır. Hazır və fərdi layihə arasındakı seçimi ayrıca yazıda müqayisə etmişik.

Texniki istəklər

Mühəndis sistemləri haqqında qərarlar planı birbaşa dəyişir, ona görə onları əvvəlcədən demək lazımdır:

• İstilik — kombi və radiator, isti döşəmə, yoxsa kombinasiya? Kombinin və ya qazanın yeri texniki otağın ölçüsünü müəyyən edir.
• Kondisioner — xarici blokların yeri fasadda nəzərə alınmalıdır.
• Su — su çəni və nasos lazımdırmı?
• Qaz — sahəyə qaz gəlibmi, yoxsa qoşulma planlaşdırılır?
• Gələcək genişlənmə — sonradan mərtəbə artırmaq niyyəti varsa, bu, konstruktiv hesaba indidən daxil edilməlidir.

Büdcə haqqında açıq danışın

Çox sifarişçi büdcəni layihəçidən gizlədir, «əvvəlcə layihəni görək» deyir. Nəticədə layihə gözəl, lakin tikintisi imkanlardan kənarda olur. Büdcəni açıq demək layihəçiyə sahəni, mərtəbə sayını və konstruktiv həlli real çərçivədə seçməyə imkan verir.

Tikinti mərhələlərlə aparılacaqsa — məsələn, əvvəlcə qaba tikinti, bəzək isə sonra — bunu da tapşırıqda qeyd edin.

Tapşırıqda nəyi yazmamaq daha yaxşıdır

Tapşırıq ehtiyacı təsvir etməlidir, texniki həlli yox. «Tirlər filan ölçüdə olsun», «bünövrə belə tökülsün» kimi göstərişlər layihəçinin məsuliyyət sahəsidir: Məcəllə layihənin normativ sənədlərə uyğunluğuna görə cavabdehliyi məhz layihəçiyə həvalə edir. Sifarişçinin işi nəyi və nə üçün istədiyini deməkdir; «necə» sualına isə hesablama cavab verir.

Eyni səbəbdən ziddiyyətli istəklərdən qaçın. «Böyük pəncərələr» və «maksimal istilik qənaəti» birlikdə mümkündür, amma aralarında seçim etmək lazım gələndə hansının üstün olduğunu əvvəlcədən deyin.

Tapşırıq şablonu

Tapşırığı sadə formada, bir-iki səhifədə yazmaq kifayətdir:

1. Obyekt və ünvan: fərdi yaşayış evi, torpaq sahəsinin yeri.
2. Torpaq: hüquq sənədi, ölçülər, relyef, mövcud tikili, kommunikasiyalar.
3. Sakinlər: say, yaş, xüsusi ehtiyaclar.
4. Otaqlar proqramı: siyahı və istifadəsi.
5. Mərtəbə sayı və təxmini ümumi sahə istəyi.
6. Texniki istəklər: istilik, kondisioner, su, qaz.
7. Üslub və materiallar: bəyəndiyiniz nümunələr və nəyi bəyəndiyiniz.
8. Büdcə çərçivəsi və tikinti mərhələləri.
9. Gələcək planlar: genişlənmə, əlavə tikililər.

Tez-tez verilən suallar

Layihə tapşırığını kim yazır?

Tapşırıq sifarişçinin tələbləridir, lakin praktikada onu layihəçi ilə birlikdə, görüşlərdə dəqiqləşdirərək yazırlar. Son variantı sifarişçi təsdiq edir.

Tapşırıq sonradan dəyişdirilə bilərmi?

Bəli, amma nə qədər gec dəyişsə, bir o qədər çox iş təkrarlanır. Dəyişikliyi yazılı qeyd edin.

Bəyəndiyim evin şəklini göstərmək kifayətdirmi?

Şəkil faydalıdır, lakin ondakı nəyi bəyəndiyinizi sözlə yazın: dam formasını, pəncərələrin ölçüsünü, yoxsa materialı.

Tapşırıq olmadan layihəçi işə başlaya bilərmi?

Başlaya bilər, amma onda qərarları o verir. Məcəllə layihəçinin sifarişçinin tapşırığına uyğun işlədiyini nəzərdə tutur — tapşırıq nə qədər dəqiq olsa, nəticə bir o qədər sizə yaxın olur.

Nəticə

Layihə tapşırığı sifarişçinin layihəyə ən böyük töhfəsidir. Torpaq haqqında dəqiq məlumat, ailənin həyat tərzi, otaqların istifadəsi, texniki istəklər və açıq büdcə — bu beş şey layihəçinin qərarlarını sizin ehtiyacınıza bağlayır. Tapşırıq hazır olduqda növbəti addım eskiz layihədir.

Layihə tapşırığını layihəçi ilə birlikdə hazırlayırıq. Layihəni isə lisenziyalı tərəfdaşımız «SOSİAL-İNKİŞAF LAYİHƏ» MMC işləyir — ətraflı məlumat layihələndirmə səhifəsindədir.