Şüşə fasad (vitraj) sistemləri: növləri və seçimi

Şüşə fasad, yaxud vitraj fasad sistemi — binanın xarici divarının alüminium karkas və şüşə paketlərdən yığıldığı fasad həllidir. Karkas binanın döşəmələrinə və ya konstruksiyasına bərkidilir, şüşə isə bu karkasa yerləşdirilir. Nəticədə fasad həm «divar», həm də böyük pəncərə rolunu oynayır.

Ofis mərkəzlərində, ticarət binalarında və ictimai obyektlərdə vitraj fasad çox yayılıb, son illər isə villa və fərdi evlərdə də tez-tez sifariş edilir. Bu yazıda vitraj sistemlərinin növlərini, şüşə seçimini və Bakı iqlimində nəzərə alınmalı məqamları izah edirik.

Vitraj fasad sistemləri: əsas növlər

Stoyka-rigel sistemi

Ən geniş yayılmış həlldir. Obyektdə əvvəlcə şaquli profillər (stoykalar), sonra üfüqi profillər (rigellər) quraşdırılır, şüşə paketlər isə hazır karkasa yerləşdirilir və təzyiq profilləri ilə sıxılır. Xaricdən profillərin dekorativ qapaqları görünür.

Üstünlüyü — çevikliyidir: ölçülər obyektdə dəqiqləşdirilə bilər, kiçik və orta binalarda işləmək rahatdır. Çatışmazlığı — işin böyük hissəsi hündürlükdə, açıq havada görülür, keyfiyyət isə montaj briqadasından çox asılıdır.

Modul (element) sistem

Fasad zavodda hazırlanan böyük modullardan yığılır: hər modulda karkas və şüşə artıq birləşdirilib. Obyektdə modullar kranla qaldırılır və hazır bərkidicilərə asılır. Bu yanaşma hündür binalarda sürət və keyfiyyət nəzarəti baxımından üstündür, lakin daha ətraflı layihə və istehsal mərhələsi tələb edir.

Struktur şüşələmə

Xaricdən profil görünmür — şüşə karkasa xüsusi hermetik vasitəsilə yapışdırılır və fasad tam şüşə səth kimi görünür. Bu, memarlıq baxımından ən «təmiz» görünüşdür, amma hermetikin keyfiyyəti və tətbiq şəraiti həlledici rol oynayır.

Nöqtəvi bərkidilmə

Şüşə panellər metal «hörümçək» bərkidicilərlə tutulur. Adətən giriş qrupları, atriumlar və vitrinlər üçün işlədilir.

Şüşə paketini necə seçmək?

Vitraj fasadın keyfiyyəti karkas qədər şüşədən də asılıdır. Sifarişçinin bilməli olduğu əsas şüşə növləri:

• temperlənmiş şüşə — adi şüşədən möhkəmdir, sındıqda iti qırıqlar əvəzinə kiçik dənələrə parçalanır;
• laminasiya olunmuş şüşə — iki şüşə arasında təbəqə var, sındıqda qırıqlar yerində qalır; təhlükəsizlik tələb olunan yerlərdə işlədilir;
• günəşdən qoruyucu şüşə — günəş istiliyinin bir hissəsini əks etdirir;
• aşağı emissiyalı örtüklü şüşə — otaqdakı istiliyin şüşədən çıxmasını azaldır.

Hansı yerdə hansı şüşənin məcburi olduğunu, paketin tərkibini və istilik göstəricilərini layihə və normativ sənədlər müəyyən edir. Təkcə qiymətə görə şüşə seçmək sonradan istismar xərci kimi geri qayıdır.

Bakı iqlimində nəyə diqqət etməli?

Bakının iqlimi şüşə fasad üçün iki əsas sınaq yaradır: yay günəşi və güclü külək.

Cənub və qərb fasadlarında böyük şüşə səth yayda otağı qızdırır, kondisioner yükünü artırır və göz qamaşdırır. Bunun həlli yalnız kondisionerdə deyil — günəşdən qoruyucu şüşə, xarici günlüklər və ya şüşə sahəsinin düzgün planlaşdırılması layihə mərhələsində düşünülür.

Külək yükü karkas profillərinin ölçüsünü və bərkidicilərin addımını müəyyən edir. Bu hesablama binanın hündürlüyünə və yerləşməsinə görə aparılır və layihəçinin işidir. Dəniz sahilində bundan əlavə alüminium profillərin örtüyü və bərkidicilərin korroziyaya davamlılığı xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Layihədə unudulan məqamlar

Vitraj fasad ilə bağlı problemlərin çoxu montajda deyil, layihədə yaranır. Sifarişçi əvvəlcədən bu sualları qoymalıdır:

• Havalandırma — fasadda açılan hissələr olacaqmı? Tam kar vitraj otağı tamamilə mexaniki ventilyasiyadan asılı edir.
• Təmizlik — şüşənin xarici səthi necə yuyulacaq? Hündür binada bu, ayrıca avadanlıq və ya giriş həlli tələb edir.
• Mərtəbələrarası düyün — döşəmə ilə vitraj arasındakı boşluq necə bağlanacaq? Yanğın və tüstünün mərtəbədən mərtəbəyə keçməsinin qarşısını alan tələbləri normativ sənədlər müəyyən edir.
• Qonşu sistemlərlə birləşmə — vitrajın ventilyasiya olunan fasad, suvaq və ya daş üzlüklə birləşdiyi yerlərdə suyun içəri keçməməsi.

Ofis binası üçün fasad seçiminin daha geniş müqayisəsi ofis binasının fasadı yazısında verilib.

Quraşdırma və qəbul

Vitraj fasad adətən binanın konstruktiv karkası bitdikdən sonra quraşdırılır. Çoxmərtəbəli bina tikintisində bu mərhələ digər işlərlə paralel planlaşdırılır ki, bina tez bir zamanda qapalı konturə çatsın və daxili işlərə başlanılsın.

Qəbul zamanı yoxlanılan əsas məqamlar: profillərin şaquli və üfüqi düzlüyü, şüşə paketlərin zədəsizliyi, hermetik tikişlərin bütövlüyü, açılan hissələrin işləməsi və düyünlərdə suyun içəri keçməməsi.

Fasad işləri CRM Construction MMC-nin tikinti lisenziyasının (EL-792/2022) əlavəsinə daxildir. Alüminium və şüşə sistemləri üzrə tərəfdaşımız «Arctech» MMC-dir.

Vitraj fasadın baxımı

Vitraj fasad «quraşdır və unut» sistemi deyil. Onun ömrü müntəzəm, lakin sadə baxımdan asılıdır:

• şüşənin yuyulması — tozlu küləkdən sonra şüşə tez çirklənir; təmizlik üçün abraziv olmayan vasitələr işlədilir;
• hermetik tikişlər — dövri olaraq çat, qopma və ya rəng dəyişməsi yoxlanılır; zədələnmiş tikiş vaxtında bərpa olunmazsa su içəri keçir;
• drenaj dəlikləri — profillərdəki kiçik su axarı dəlikləri tozla tutulmamalıdır, əks halda su karkasın içində qalır;
• açılan hissələr — furnitura təmizlənir, yağlanır və nizamlanır;
• şüşə paketlər — paketin daxilində duman və ya kondensat görünürsə, paket kipliyini itirib və dəyişdirilməlidir.

Bu işlərin cədvəli fasad təhvil verilərkən sifarişçiyə yazılı şəkildə verilməlidir.

Tez-tez verilən suallar

Vitraj fasad fərdi evdə mümkündürmü?

Bəli. Villalarda adətən qonaq otağının və ya pilləkən holunun fasadı vitraj kimi həll edilir. Burada əsas məsələ günəş istiliyi və məxfilikdir.

Stoyka-rigel yoxsa modul sistem?

Kiçik və orta binalar üçün stoyka-rigel sistemi daha çevikdir. Hündür binalarda modul sistem montaj sürəti və keyfiyyət nəzarəti ilə üstünlük verir. Seçim layihəçi ilə birlikdə edilir.

Şüşə fasad qışda soyuq olurmu?

Bu, şüşə paketin tərkibindən və profillərin istilik körpüsünü kəsən konstruksiyasından asılıdır. Tələb olunan göstəriciləri layihə müəyyən edir.

Qiyməti nədən asılıdır?

Sistemin növündən, fasadın sahəsindən, hündürlükdən, şüşə paketin tərkibindən və binanın vəziyyətindən. Baxışdan sonra ilkin hesablama veririk, ölçü ödənişsizdir.

Vitraj fasad səs keçirirmi?

Səs izolyasiyası şüşə paketin tərkibindən, laminasiya olunmuş şüşənin olub-olmamasından və tikişlərin kipliyindən asılıdır. Səs-küylü küçəyə baxan binada bu tələb layihə tapşırığına əvvəlcədən yazılmalıdır.

Nəticə

Vitraj fasad binaya işıq və müasir görünüş verir, amma onun rahatlığı və uzunömürlülüyü karkas sisteminin, şüşə paketin və düyünlərin düzgün seçilməsindən asılıdır. Bakı şəraitində günəş və külək bu seçimin əsas meyarlarıdır.

Sistem növləri və xidmətin tərkibi fasad sistemləri səhifəsindədir.