Qaz xəttinin yerinin dəyişdirilməsi: boru və sayğac necə köçürülür

Mətbəxi yenidən planlaşdırırsınız, evə otaq artırırsınız və ya həyətdə yeni darvaza qoyursunuz — və birdən qaz borusu, yaxud sayğac tam yolun ortasında qalır. Qaz xəttinin yerinin dəyişdirilməsi təmir və tikintidə tez-tez yaranan ehtiyacdır, amma qaz sistemində bu, «borunu bir az kənara çəkmək» qədər sadə iş deyil.

Bu yazıda qaz xəttinin və sayğacın yerinin dəyişdirilməsinin hansı qaydada aparıldığını, hara müraciət edildiyini və hansı hərəkətlərin qadağan olduğunu izah edirik.

Nə vaxt qaz xəttinin yerini dəyişmək lazım gəlir?

Praktikada ən çox rast gəlinən hallar bunlardır:

• mətbəxin yenidən planlaşdırılması — plitənin və ya kombinin başqa divara keçirilməsi;
• evin genişləndirilməsi — yeni otaq, qaraj və ya ikinci mərtəbə mövcud xəttin marşrutunu kəsir;
• həyət işləri — hasar, darvaza, həyətin örtüyü və ya yeni giriş yolu;
• fasad işləri — fasadın üzlənməsi və ya istilik izolyasiyası fasad boyu keçən borunu əhatə edir;
• sayğacın yeri — sayğacın mənzil daxilindən və ya həyətin içindən kənara çıxarılması.

«Azəriqaz» İB-nin təlimatında sayğacın xətdən çıxarıla biləcəyi hallar arasında məhz sonuncu da göstərilib: mənzil daxilində və ya həyətlərdə quraşdırılmış sayğacların kənara çıxarılması. Yəni bu, qanuni və tanınmış prosedurdur.

Köçürmə ehtiyacını ən ucuz həll etməyin yolu onu vaxtında görməkdir. Təmir və ya genişlənmə layihəsinə başlayarkən qaz borusunun hazırkı marşrutunu, sayğacın yerini və qaz cihazlarının gələcək yerini eyni planda qeyd edin. Planda xətt yeni divarla, qapı ilə və ya pəncərə ilə kəsişirsə, köçürmə qaçılmazdır və onu təmirin ilk mərhələsinə salmaq lazımdır, sonuncuya yox.

Özbaşına köçürmək niyə olmaz?

«Azəriqaz»ın istehlakçılar üçün dərc etdiyi qadağalar siyahısı bu məsələdə birmənalıdır. İstehlakçıya qadağandır:

• qaz qurğularını özbaşına quraşdırmaq, qaz qurğularının və bağlayıcı ventillərin yerini dəyişmək, onları dəyişdirmək və təmir etmək;
• bina daxilində qeyri-metal borularla qaz xətti çəkmək;
• qaz qurğusu quraşdırılmış yerin planını müvafiq razılaşma olmadan dəyişdirmək.

Üçüncü bənd çox vaxt gözdən qaçır: qaz borusuna heç toxunmasanız belə, qaz cihazı olan otağın planını razılaşdırmadan dəyişmək də qadağan siyahısındadır. Məsələn, mətbəxi qonaq otağı ilə birləşdirmək qaz baxımından da qiymətləndirilməlidir.

Qadağanın səbəbi texnikidir. Hər qaynaq və ya yivli birləşmə potensial sızma nöqtəsidir, ona görə yeni marşrut layihəyə uyğun qurulmalı, kiplik sınağından keçməli və qəbul edilməlidir. Özbaşına edilmiş dəyişiklik həm təhlükəlidir, həm də sonradan qaz paylayıcısının baxışında problem yaradır.

Hara müraciət olunur və hansı sənədlər lazımdır?

«Azəriqaz»ın tez-tez verilən suallar bölməsində qaz sayğacının yerinin dəyişdirilməsi üçün ASAN Kommunal mərkəzlərinə müraciət edilməsi göstərilib.

ASAN xidmətinin «Azəriqaz» İB xidmətləri kartında qaz xəttinin yerinin dəyişdirilməsi üçün sənədlər ayrıca sadalanır:

• abonent olan sifarişçi üçün — şəxsiyyəti təsdiq edən sənəd və abonent kodu, smart kart və ya sayğac nömrəsi;
• abonent olmayan sifarişçi üçün — şəxsiyyəti təsdiq edən sənəd və tikinti obyekti və ya torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət və ya digər əşya hüququnu təsdiq edən sənəd.

Bu kartın hüquqi əsası əvvəlki dövrə aiddir, ona görə müraciətdən əvvəl sənəd siyahısını 2026-cı ildə qüvvəyə minmiş yeni qaydalar üzrə yenidən yoxlamaq məsləhətdir. Qaza qoşulma sənədlərinin ümumi siyahısını ayrıca yazıda toplamışıq.

Qaz xəttinin köçürülməsi addım-addım

Konkret ardıcıllıq obyektdən asılıdır, amma məntiq həmişə eynidir:

1. Baxış və məqsədin dəqiqləşdirilməsi. Xəttin haradan haraya keçəcəyi, hansı cihazların qoşulacağı, divar və döşəmədən keçidlərin olub-olmadığı müəyyən edilir.
2. Müraciət. Qaz paylayıcısına müraciət edilir; lazım olduqda texniki şərt və ya razılaşma alınır.
3. Layihə. Yeni marşrut layihədə əks olunur. Qaz layihəsini lisenziyasında qaz təchizatı sistemləri bəndi olan layihəçi hazırlayır — bu barədə qazlaşdırma layihəsi haqqında yazıda ətraflı danışmışıq.
4. Qazın dayandırılması və quraşdırma. İş qaz verilişi dayandırılmış xətt üzərində, lisenziyalı quraşdırıcı tərəfindən aparılır.
5. Kiplik sınağı. Yeni hissə sınaqdan keçir.
6. Plomb, akt və qazın bərpası. Sayğaca toxunulubsa, sayğac yenidən plomblanır və akt tərtib edilir; qaz yalnız bundan sonra verilir.

Bizdə quraşdırma işlərini xüsusi lisenziyalı tərəfdaşımız «AVFA CONSTRUCTION» MMC (EL-336/2020) icra edir, layihə və müraciət mərhələləri isə bir əlaqə nöqtəsindən idarə olunur. Ətraflı — qazlaşdırma xidməti səhifəsində.

Sayğac yerini dəyişəndə nəyə diqqət etməli?

Sayğac adi boru hissəsi deyil — plomblu ölçü cihazıdır. «Azəriqaz» təlimatına görə sayğacların və plombların quraşdırılması, çıxarılması və əvəz olunması ilə bağlı bütün hallarda akt tərtib edilir. Buna görə sayğacın yerdəyişməsi qaz paylayıcısının iştirakı olmadan başa çatmır.

Yeni yer seçərkən eyni prinsiplər tətbiq olunur: sayğaca xidmət etmək və göstəricisini oxumaq mümkün olmalı, zədələnmə riski olmamalıdır. Fərdi evlərdə ümumi qayda sayğacın həyətdən kənarda, xəttin başlanğıcında yerləşdirilməsidir. Sayğacın quraşdırılması qaydalarını ayrıca yazıda izah etmişik.

Təmirçi ilə iş bölgüsü

Təmir briqadası ilə qaz işlərinin sərhədini əvvəlcədən müəyyən edin. Təmirçi divarı söküb yenidən hörə, döşəmə tökə və ya fasadı üzləyə bilər, lakin qaz borusunun özünə toxunmamalıdır. Ən düzgün ardıcıllıq belədir: əvvəlcə qaz xəttinin yeni yeri layihədə təsdiqlənir, sonra qaz işləri görülür, daha sonra isə bitirmə işləri aparılır.

Əks ardıcıllıq — əvvəl kafel, sonra qaz — adətən yeni kafelin sökülməsi ilə nəticələnir. Təmir zamanı qaz borusu ilə bağlı digər riskləri bu yazıda topladıq.

Tez-tez verilən suallar

Qaz sayğacının yerini dəyişmək üçün hara müraciət etməliyəm?

«Azəriqaz»ın saytında ASAN Kommunal mərkəzlərinə müraciət göstərilib. Abonent üçün şəxsiyyət vəsiqəsi və abonent kodu, smart kart və ya sayğac nömrəsi tələb olunur.

Borunu təmirçi usta köçürə bilərmi?

Xeyr. Qaz qurğularının və ventillərin yerini özbaşına dəyişmək qadağandır. Köçürmə layihə əsasında, lisenziyalı quraşdırıcı tərəfindən aparılır və kiplik sınağı ilə başa çatır.

Qaz borusunu plastik boru ilə əvəz etmək olarmı?

Bina daxilində qeyri-metal borularla qaz xətti çəkmək «Azəriqaz»ın qadağalar siyahısındadır. Material seçimini layihə müəyyən edir.

Köçürmə nə qədər başa gəlir?

Dəyər yeni marşrutun uzunluğundan, keçidlərdən və sayğacın yerdəyişməsinin olub-olmamasından asılıdır. Obyektə baxdıqdan sonra ilkin hesablama veririk; ölçü ödənişsizdir.

Nəticə

Qaz xəttinin yerinin dəyişdirilməsi təmirin bir hissəsi kimi görünsə də, ayrıca prosedurdur: müraciət, layihə, lisenziyalı quraşdırma, kiplik sınağı və akt. Bu ardıcıllığı təmirin əvvəlində planlaşdırmaq həm təhlükəsiz, həm də ucuz başa gəlir — hazır bitirmə işlərini sökmək lazım olmur.

Ən vacib qayda isə sadədir: qaz borusuna və sayğaca özbaşına toxunmayın. Qaz iyi hiss etsəniz, kranları bağlayın, otağı havalandırın və 104 qaz qəza xidmətinə zəng edin.