Təmir zamanı qaz borusu: nə etmək olmaz

Mətbəx təmirində divarlar sökülür, yeni kafel vurulur, mebel yerləşdirilir — və qaz borusu hər dəfə «yolda qalan» element kimi görünür. Təmir zamanı qaz borusu ilə edilən səhvlər isə adi təmir səhvlərindən fərqlənir: onları sonradan düzəltmək həmişə mümkün olmur, bəzən isə nəticəsi təhlükəli olur.

Bu yazıda təmir zamanı qaz borusu ilə nə etmək olmaz, hansı qadağaların rəsmi olduğunu və təmiri qaz baxımından necə planlaşdırmaq lazım olduğunu izah edirik. Məqsəd sizi qaz xəttinə müdaxiləyə hazırlamaq deyil, əksinə — hansı işi mütəxəssisə həvalə etmək lazım olduğunu göstərməkdir.

Rəsmi qadağalar: «Azəriqaz» nə deyir?

«Azəriqaz» İB istehlakçılar üçün qadağan olunan hərəkətlərin siyahısını dərc edib. Onlardan təmirə birbaşa aid olanlar bunlardır:

• qaz qurğularını özbaşına quraşdırmaq, qaz qurğularının və bağlayıcı ventillərin yerini dəyişmək, onları dəyişdirmək və təmir etmək;
• bina daxilində qeyri-metal borularla qaz xətti çəkmək;
• qaz qurğusu quraşdırılmış yerin planını müvafiq razılaşma olmadan dəyişdirmək;
• tüstü bacalarının və havadəyişmə xətlərinin quruluşunu dəyişdirmək, havadəyişmə xətlərini bağlamaq, tüstü bacalarının təmizlənməsi üçün nəzərdə tutulan «cibləri» hörmək və ya bağlamaq.

Qazdan təhlükəsiz istifadə qaydalarında daha bir tələb var: daxili qaz kəmərlərinə və qaz cihazlarına profilaktik xidmət göstərilməsinə maneçilik törədə bilən işlərə yol verilməməlidir. Təmirdə məhz bu bənd ən çox pozulur.

Təmirdə ən çox rast gəlinən təhlükəli səhvlər

Borunu tam bağlı qutuya salmaq

Qaz borusunu gips-karton qutu içində və ya kafel altında tamamilə gizlətmək estetik görünür, amma xəttə baxış və texniki xidmət imkanını aradan qaldırır. Qaz paylayıcısı ildə bir dəfə qaz qurğularına və xətlərə müayinə keçirir; baxış mümkün olmayan xətt həm müayinədə problem yaradır, həm də sızma olduqda onun yerini tapmağı çətinləşdirir. Borunun necə örtüləcəyi, ümumiyyətlə örtülüb-örtülməyəcəyi layihə və mütəxəssis ilə həll edilməlidir.

Marşrutu bilmədən deşmək

Divarı deşməzdən, mebel və ya rəf bərkitməzdən əvvəl qaz borusunun divar boyunca və divar içində haradan keçdiyini dəqiq bilin. Köhnə evlərdə xəttin bir hissəsi görünməyə bilər. Marşrut bəlli deyilsə, işi dayandırın və mütəxəssisə müraciət edin.

Borunu dayaq kimi istifadə etmək

Qaz borusu yük daşımaq üçün nəzərdə tutulmayıb. Ondan şkaf, pərdə, paltar və ya alət asmaq birləşmələrə əlavə gərginlik yaradır. Ən yaxşı halda boru əyilir, ən pis halda birləşmə zəifləyir.

Havalandırmanı bağlamaq

Mətbəxdə yeni mebel və ya asma tavan ventilyasiya kanalını bağlaya bilər. Kombi və ya su qızdırıcısı olan otaqda bu, dəm qazı riskini birbaşa artırır. Havadəyişmə xətlərini bağlamaq rəsmi qadağalar siyahısındadır.

Planı «sonra razılaşdırarıq» deyə dəyişmək

Mətbəxi qonaq otağı ilə birləşdirmək, arakəsmə sökmək, qaz cihazını başqa küncə keçirmək — bunların hamısı qaz qurğusu quraşdırılmış yerin planının dəyişməsidir və razılaşdırma tələb edir.

Qaynaq, kəsmə və açıq od

Təmirdə tez-tez qaynaq, metal kəsən alət və ya lehimləmə lampası işlədilir. «Azəriqaz»ın təhlükəsizlik qaydalarına görə qaz sızmasının olmadığını müəyyən etmədən açıq oddan və elektrik şəbəkəsindən istifadə etmək olmaz, qaz sızmasını açıq odla yoxlamaq isə qəti qadağandır.

Buna görə qaz xəttinin yaxınlığında belə işlər nəzərdə tutulursa, onları əvvəlcədən planlaşdırın və lisenziyalı qaz quraşdırıcısı ilə razılaşdırın. Qaz borusunun özü ilə bağlı hər hansı iş isə yalnız qaz verilişi dayandırılmış xətt üzərində, mütəxəssis tərəfindən aparılır.

Təmirdən əvvəl: qaz baxımından plan

Təmiri qaz tərəfdən təhlükəsiz etmək üçün mürəkkəb addımlar lazım deyil — sadəcə düzgün ardıcıllıq:

1. Mövcud vəziyyəti qeyd edin. Qaz borusunun marşrutunu, kranların və sayğacın yerini, qaz cihazlarını fotoşəkil və sadə sxemlə qeyd edin.
2. Yeni planı üst-üstə qoyun. Yeni divar, mebel və ya cihaz yeri qaz xətti ilə kəsişirmi? Kəsişirsə, qaz xəttinin yerinin dəyişdirilməsi ayrıca prosedur kimi planlaşdırılmalıdır.
3. Qaz işlərini əvvələ salın. Qaz işləri kobud işlərdən sonra, bitirmə işlərindən əvvəl görülür. Təmirin ümumi ardıcıllığını mənzil təmirinin mərhələləri yazısında izah etmişik.
4. Gizli işləri sənədləşdirin. Divar içində qalacaq hər şey kimi, qaz xəttinin keçdiyi yerlər də bağlanmazdan əvvəl fotoşəkillə qeyd olunmalıdır. Ətraflı: təmirdə gizli işlər.
5. İş bölgüsünü yazılı müəyyən edin. Təmir briqadası qaz borusuna toxunmur; qaz işləri lisenziyalı quraşdırıcı tərəfindən görülür.

Bizdə qaz quraşdırma işlərini xüsusi lisenziyalı tərəfdaşımız «AVFA CONSTRUCTION» MMC (EL-336/2020) icra edir. Qaz xidməti haqqında — qazlaşdırma səhifəsində; işin dəyəri obyektə baxdıqdan sonra ilkin hesablama ilə müəyyən edilir, ölçü ödənişsizdir.

Təmir zamanı qaz iyi gəlsə

Toz və tikinti qoxuları arasında qaz iyi gec hiss oluna bilər. Hiss etsəniz, işi dərhal dayandırın:

• elektrik alətlərini işə salmayın və söndürməyin, işığı yandırıb-söndürməyin;
• qaz kranlarını bağlayın;
• pəncərə və qapıları açın, insanları otaqdan çıxarın;
• 104 qaz qəza xidmətinə zəng edin.

Yanğın baş verərsə, evə gedən qaz xəttindəki giriş kranını bağlayın, 101 yanğından mühafizə xidmətinə və 104 qaz qəza xidmətinə xəbər verin. Ətraflı: qaz sızması hiss etdikdə nə etməli.

Təmirdən sonra

Təmir bitəndə qaz baxımından son yoxlamanı özünüz edin. Qaz borusu, kranlar və sayğac əlçatandırmı? Ventilyasiya barmaqlıqları mebel və ya asma tavanla örtülməyib ki? Kombi və ya su qızdırıcısının tüstü çıxışına toxunulmayıbmı? Qaz xəttinin keçdiyi yerlərin fotoşəkilləri saxlanılıbmı?

Bu suallar formal deyil. Qaz paylayıcısının illik müayinəsi zamanı istehlakçı qaz qurğularına, xətlərə, tüstü bacalarına və havalandırma xətlərinə maneəsiz baxış üçün şərait yaratmalıdır. Təmirdən sonra əlçatan qalan xətt həm bu müayinəni asanlaşdırır, həm də gələcəkdə hər hansı işin sökmədən görülməsinə imkan verir.

Tez-tez verilən suallar

Qaz borusunu kafellə örtmək olarmı?

Qaz xəttinə profilaktik xidmətə mane olan işlərə yol verilmir. Borunun necə örtüləcəyini layihə və mütəxəssis müəyyən etməlidir; özbaşına tam bağlamaq məsləhət deyil.

Təmir müddətində qazı bağlamaq lazımdırmı?

Qaz xəttinin özündə iş yalnız qaz verilişi dayandırılmış xətt üzərində, mütəxəssis tərəfindən aparılır. Gündəlik qaydada isə «Azəriqaz» uzun müddət evdən çıxarkən və gecə qaz cihazları üzərindəki və nəzarətçi kranların bağlanmasını tələb edir.

Təmirçi usta qaz kranını dəyişə bilərmi?

Xeyr. Bağlayıcı ventillərin özbaşına dəyişdirilməsi və təmiri «Azəriqaz»ın qadağalar siyahısındadır. Bu iş lisenziyalı quraşdırıcı tərəfindən aparılır.

Mətbəxi qonaq otağı ilə birləşdirmək olarmı?

Qaz qurğusu olan otağın planının dəyişdirilməsi müvafiq razılaşma tələb edir. Təmirə başlamazdan əvvəl bunu qaz paylayıcısı və layihəçi ilə dəqiqləşdirin.

Nəticə

Təmir zamanı qaz borusu ilə bağlı qızıl qayda sadədir: ona toxunmayın, onu gizlətməyin və onun ətrafında planlaşdırılmamış iş görməyin. Qaz xəttinin dəyişdirilməsi lazımdırsa, bu, təmirin ilk mərhələsində, layihə və lisenziyalı quraşdırıcı ilə həll olunur.

Düzgün ardıcıllıq həm təhlükəsizliyi təmin edir, həm də yeni kafelin sökülməsi kimi lazımsız xərclərin qarşısını alır.