Qaz sızması hiss etdikdə nə etməli: 104 və ilk dəqiqələr

Evə girirsiniz və qaz iyi gəlir. Belə anda insan çox vaxt instinktlə hərəkət edir: işığı yandırır, pəncərəni açmağa qaçır, səbəbi axtarmağa başlayır. Bu hərəkətlərin bir qismi düzgündür, bir qismi isə vəziyyəti daha da təhlükəli edə bilər.

Bu yazıda qaz sızması hiss etdikdə nə etməli olduğunuzu «Azəriqaz» İB-nin təhlükəsizlik qaydalarına əsaslanaraq addım-addım izah edirik. Ən vacib rəqəmi əvvəldən yadda saxlayın: 104 — qaz qəza xidməti.

Qaz sızmasını necə tanımaq olar?

Əsas əlamət iydir. «Azəriqaz»ın təhlükəsizlik təlimatları məhz «qaz iyi hiss etdikdə» ifadəsi ilə başlayır — məişətdə sızmanı ilk olaraq burun hiss edir. Qaz iyi mətbəxdə, qaz cihazının, sayğacın və ya boru birləşmələrinin yanında daha güclü ola bilər.

Kartlı sayğac olan evlərdə sayğacın özü də xəbərdarlıq edə bilər. «Azəriqaz»ın təlimatına görə smart sayğac klapanı hər açılışda sızma testi aparır; sızma müşahidə olunarsa, ekranda xəbərdarlıq işarəsi və «ALARM» yazısı görünür və klapan bağlanır. Bu barədə smart qaz sayğacı bələdçimizdə ətraflı yazmışıq.

Bir vacib fərqi də bilin: qaz sızması ilə dəm qazı eyni şey deyil. Dəm qazı rəngsiz və qoxusuzdur, onu iylə hiss etmək olmur — ona qarşı detektor lazımdır. Ətraflı: dəm qazı və qaz detektoru.

Qaz iyi hiss etdikdə: ilk dəqiqələr

«Azəriqaz»ın qazdan təhlükəsiz istifadə qaydalarında hərəkət ardıcıllığı belə göstərilib:

1. Dərhal bütün qaz kranlarını bağlayın — həm cihazların üzərindəkiləri, həm də nəzarətçi kranı.
2. Elektrik cihazlarını şəbəkəyə qoşmayın və işləyən cihazları şəbəkədən ayırmayın. Ştepsel çıxarmaq da, taxmaq da qığılcım yarada bilər.
3. İşığı yandırıb-söndürməyin. İşıq yanırsa, yanılı qalsın; sönülüdürsə, sönülü qalsın.
4. Mənzilin havasını dəyişin — pəncərə və qapıları açın.
5. 104 nömrəli telefonla qaz qəza xidmətinə müraciət edin.

Təcrübədə bura bir məsləhət də əlavə edirik: uşaqları və yaşlıları otaqdan çıxarın, zəngi isə mümkünsə təhlükəsiz yerdən — məsələn, mənzildən və ya həyətdən çıxdıqdan sonra edin.

Nə etmək olmaz?

Qaz iyi olan otaqda bəzi hərəkətlər birbaşa qadağandır:

• açıq oddan istifadə etmək. «Azəriqaz»ın qadağalar siyahısında qaz sızmasının aşkarlanmasında açıq oddan istifadə açıq şəkildə göstərilib. Kibrit, alışqan, siqaret — heç biri;
• sızmanın yerini odla axtarmaq. Bu, köhnə və son dərəcə təhlükəli vərdişdir;
• nasaz cihazdan istifadəni davam etdirmək. Sızma aşkar edilmiş qaz avadanlığından istifadə qadağandır;
• özünüz təmir etmək. Qaz qurğularının və ventillərin özbaşına təmiri və dəyişdirilməsi qadağandır. Birləşməni «bir az sıxmaq» cəhdi sızmanı artıra bilər.

Bu qaydaların məntiqi

Qaydalar ilk baxışda ziddiyyətli görünə bilər: niyə pəncərəni açmaq lazımdır, amma işığı söndürmək olmaz? Məntiq sadədir. Otaqda qaz toplanıbsa, təhlükənin mənbəyi alovlanma üçün kiçik bir təkandır — açıq od və ya elektrik qığılcımı. Açar basılanda, ştepsel çıxarılanda və ya taxılanda qığılcım yarana bilər. Ona görə elektrik vəziyyəti olduğu kimi saxlanılır, qaz isə havalandırma ilə otaqdan çıxarılır.

Kranların bağlanması sızmanın mənbəyini kəsir, 104-ə zəng isə səbəbin peşəkar şəkildə tapılmasını təmin edir. Hər addımın öz funksiyası var və heç biri digərini əvəz etmir.

Qaz iyi təmir zamanı, məsələn, divar deşiləndən sonra gəlirsə, işi dərhal dayandırın. Təmirdə qaz borusu ilə bağlı riskləri ayrıca yazıda topladıq.

Pilləkəndə və ya qonşu mənzildə qaz iyi gəlirsə

Qaz iyi yalnız sizin mənzildə deyilsə, məsələn, pilləkən qəfəsində hiss olunursa, eyni prinsip qüvvədədir: açıq od və elektrik açarları olmadan, havalandırma və 104-ə zəng. Qonşuları xəbərdar edin, amma elektrik zənginə basmayın — qapını döyün. Sayğaclar çoxmərtəbəli binalarda məhz pilləkən qəfəsində yerləşdirildiyi üçün sızma mənbəyi orada da ola bilər. Qəza xidmətinə zəng edəndə ünvanı və iyin harada daha güclü olduğunu dəqiq deyin.

Yanğın baş verərsə

Qazla bağlı yanğın zamanı «Azəriqaz» qaydaları başqa ardıcıllıq göstərir: dərhal mənzilə və ya evə gedən qaz xəttindəki giriş kranını (ventili) bağlayın, 101 nömrəli telefonla FHN-in yanğından mühafizə xidmətinə, 104 nömrəli telefonla isə qaz qəza xidmətinə xəbər verin.

Giriş kranının harada olduğunu əvvəlcədən bilmək lazımdır — qəza anında onu axtarmağa vaxt olmur. Ailənin bütün böyük üzvləri bu kranı tanımalıdır.

Qəzadan sonra

Qəza xidməti sızmanı lokallaşdırdıqdan sonra ən vacib qayda budur: səbəb aradan qaldırılmayana qədər qazdan istifadəni bərpa etməyin. Sonrakı addımlar sızmanın yerindən asılıdır:

• cihazda — cihazın təmiri və ya dəyişdirilməsi mütəxəssis tərəfindən;
• daxili xətdə — nasaz hissə lisenziyalı quraşdırıcı tərəfindən düzəldilir, sonra xətt kiplik sınağından keçir. Ətraflı: kiplik sınağı niyə və necə aparılır;
• sayğacda və ya plombda — «Azəriqaz»ın tez-tez verilən suallarına görə smart sayğacın plombunun zədələnməsi və ya olmaması aşkar edildikdə abonent 104 və 185 nömrəli qaynar xətlərə məlumat verməlidir.

Xəttin dəyişdirilməsi və ya yenidən çəkilməsi lazım gələrsə, bu işləri tərəfdaşımız, xüsusi lisenziyalı «AVFA CONSTRUCTION» MMC (EL-336/2020) icra edir. Xidmət haqqında — qazlaşdırma səhifəsində.

Profilaktika: sızmanın qarşısını necə almaq olar?

«Azəriqaz»ın gündəlik qaydaları sadədir, amma işləyir:

• qaz cihazlarını nəzarətsiz qoymayın; uşaqların və qazdan istifadə etməyi bacarmayan şəxslərin cihazlardan istifadəsinə imkan verməyin;
• istifadədən sonra cihaz üzərindəki kranı bağlayın; uzun müddət evdən çıxarkən və gecə yatmazdan əvvəl cihaz və nəzarətçi kranları bağlayın;
• evə daxil olarkən sızma olmadığına əmin olmadan açıq oddan və elektrikdən istifadə etməyin;
• qaz cihazlarının üzərində paltar qurutmayın, qaz cihazı olan otaqda tez alışan materiallar saxlamayın;
• qaz paylayıcısının illik müayinəsinə şərait yaradın.

Tez-tez verilən suallar

Qaz iyi gəlirsə, hansı nömrəyə zəng etməliyəm?

Qaz qəza xidmətinə — 104. Yanğın olduqda həmçinin 101-ə.

Pəncərəni açmaq və işığı yandırmaq olarmı?

Pəncərə açmaq lazımdır — otaq havalandırılmalıdır. İşığı isə nə yandırmaq, nə də söndürmək olar; elektrik cihazlarını şəbəkəyə qoşmayın və şəbəkədən ayırmayın.

Sızmanın yerini sabun köpüyü ilə özüm tapa bilərəmmi?

Qaz iyi olduqda sizin vəzifəniz kranları bağlamaq, havalandırmaq və 104-ə zəng etməkdir. Sızmanın axtarılması və aradan qaldırılması qəza xidmətinin və mütəxəssisin işidir.

Qəza xidməti gedəndən sonra qazı yenidən aça bilərəmmi?

Yalnız sızmanın səbəbi aradan qaldırıldıqdan sonra. Xəttə müdaxilə olunubsa, kiplik yoxlanılmalıdır.

Nəticə

Qaz sızması hiss etdikdə düzgün hərəkət qısa ardıcıllıqdır: kranları bağlamaq, elektrikə toxunmamaq, havalandırmaq və 104-ə zəng etmək. Yanğın olduqda isə giriş kranını bağlamaq və həm 101-ə, həm 104-ə xəbər vermək.

Bu ardıcıllığı ailə üzvləri ilə əvvəlcədən danışın və giriş kranının yerini hamıya göstərin. Qəza anında düşünməyə vaxt olmur — yalnız bildiyinizi edirsiniz.