Hovuz hidroizolyasiyası və üzlüyü: materiallar və düyünlər

Hovuz hidroizolyasiyası — hovuzun çanağını sızmadan, betonu və armaturu isə həm hovuz suyunun, həm də qrunt suyunun təsirindən qoruyan qatlar sistemidir. Mozaika, plitə və ya digər üzlük suyu saxlamır: o, yalnız görünən səthdir. Suyu çanaqda saxlayan beton və onun üzərindəki hidroizolyasiya qatıdır.

Bu yazıda hovuz hidroizolyasiyasının necə qurulduğunu, hansı materialların işlədildiyini, sızmanın ən çox harada yarandığını, üzlüyün necə seçildiyini və qəbul zamanı nəyi yoxlamaq lazım olduğunu izah edirik.

Hovuz hidroizolyasiyası niyə bu qədər vacibdir?

Hovuzda su iki istiqamətdən təsir edir:

• içəridən — hovuz suyu çanağın divarlarına və dibinə daim təzyiq göstərir və ən kiçik çatdan çıxmağa çalışır;
• xaricdən — qrunt suyu, xüsusən dəniz sahilinə yaxın ərazilərdə duzlu qrunt suyu, betona və armaturə təsir edir.

Sızmanın nəticələri tədricən üzə çıxır: su itkisi, çanaq ətrafında qruntun yuyulması, döşəmənin çökməsi, armaturun korroziyası və bəzən qonşu tikililərin zirzəmisinə nəm keçməsi. Problem görünəndə isə onu aradan qaldırmaq üçün çox vaxt üzlüyü sökmək lazım gəlir.

Beton: birinci müdafiə xətti

Hidroizolyasiya qatı nə qədər yaxşı olsa da, o, keyfiyyətsiz betonu əvəz etmir. Etibarlı çanaq üçün:

• sıx beton — düzgün tərkib, vibrasiya ilə sıxlaşdırma, boşluqsuz tökmə;
• soyuq tikişlərin olmaması — dib və divarlar mümkün qədər fasiləsiz tökülür; fasilə qaçılmazdırsa, tikişə xüsusi su keçirməz lent qoyulur;
• boru keçidləri — skimmer, forsunka, dib drenajı və işıq yuvaları beton tökülməzdən əvvəl yerində bərkidilir, sonradan deşilmir;
• betona qulluq — Bakının isti yayında beton tez quruyur və çatlaya bilər; ilk günlərdə nəmləndirmə və örtmə vacibdir.

Beton bərkidikdən sonra çanaq su ilə doldurulub sınaqdan keçirilir. Bu sınaq hidroizolyasiyadan əvvəl betonun özündəki qüsurları göstərir.

Hidroizolyasiya materialları

• Sement əsaslı elastik örtüklər — iki komponentli materiallardır, fırça və ya şpatellə bir neçə qatda çəkilir. Üzərinə mozaika və plitə yapışdırmaq üçün uyğundur və hovuzlarda ən geniş yayılmış həlldir.
• Nüfuzedici (penetrasiya edən) hidroizolyasiya — betonun məsamələrinə hopub onları kristallarla doldurur. Betonun özünü sıxlaşdırır, amma hərəkət edən çatları örtmür, ona görə çox vaxt elastik örtüklə birlikdə işlədilir.
• Polimer və poliuretan mastikalar — elastikdir, mürəkkəb düyünlərdə rahatdır; üzlüklə uyğunluğu istehsalçının sisteminə görə yoxlanılmalıdır.
• PVC membran — çanağın içinə çəkilən və tikişləri isti havayla qaynaq edilən təbəqədir. O, həm hidroizolyasiya, həm də üzlük rolunu oynayır.

Əsas qayda: yapışqan, hidroizolyasiya və tikiş materialı eyni sistemin hissəsi olmalıdır. Fərqli istehsalçıların materiallarını qarışdırmaq uyğunsuzluq riski yaradır.

Kritik düyünlər: sızma ən çox haradan olur?

Sızmanın böyük hissəsi düz səthlərdən deyil, düyünlərdən olur:

• dib ilə divarın birləşdiyi künc — burada yumru keçid və gücləndirici lent qoyulur;
• şaquli künclər və pilləkənlər;
• skimmer, forsunka, dib drenajı və işıq yuvalarının çanağa keçdiyi yerlər;
• daşma kanalı və onun çanaqla birləşməsi;
• deformasiya tikişləri.

Bu yerlərdə hidroizolyasiya qatından əvvəl xüsusi lent və manjetlər qoyulur. Qəbul zamanı ən çox diqqət də məhz bu düyünlərə yönəldilməlidir.

Üzlük: mozaika, plitə yoxsa PVC membran

• Mozaika — əyri səthlərə və mürəkkəb formalara uyğundur, görünüşü zəngindir. Hovuz üçün nəzərdə tutulmuş yapışqan və suya, kimyəvi maddələrə davamlı (məsələn, epoksid) tikiş materialı ilə döşənir.
• Keramik plitə — düz səthlərdə daha sürətli döşənir. Hovuz ətrafı və pilləkənlər üçün sürüşməyən səth seçilir.
• PVC membran — tikinti müddətini qısaldır və köhnə hovuzların təmirində də işlədilir. Mexaniki zədəyə qarşı mozaikadan həssasdır, amma yerli olaraq təmir oluna bilir.

Sərt su ilə bağlı bir qeyd: tünd rəngli üzlükdə əhəng ərpi daha çox görünür. Bu, rəng seçimində nəzərə alınmalıdır.

Abşeronda qrunt suyu və xarici qoruma

Qrunt suyu yüksək olan sahələrdə yalnız daxili hidroizolyasiya kifayət etməyə bilər. Bu halda:

• çanağın xarici səthi də izolyasiya olunur;
• çanaq ətrafında drenaj qurulur və qrunt suyu kənarlaşdırılır;
• duzlu mühitə davamlı beton və müdafiə tədbirləri layihədə nəzərdə tutulur.

Drenaj və su axınının həlli həyətin şaquli planlaşdırması və evin su və kanalizasiya layihəsi ilə birlikdə düşünülməlidir — hovuzun boşaldılan suyu da bir yerə axmalıdır.

Hidroizolyasiya mərhələləri

1. Betonun bərkiməsi və çanağın su sınağı.
2. Səthin hazırlanması — çıxıntılar təmizlənir, çatlar və boşluqlar bərpa olunur.
3. Düyünlərin lent və manjetlərlə gücləndirilməsi.
4. Hidroizolyasiya qatlarının çəkilməsi — hər qat əvvəlkinə perpendikulyar və istehsalçının göstərdiyi fasilə ilə.
5. Qurutma və ikinci su sınağı.
6. Üzlüyün döşənməsi.

Hovuz tikintisinin ümumi ardıcıllığı hovuz tikintisi yazısında verilib.

Qəbul zamanı nəyə baxmalı?

• su sınağı aparılıbmı və nəticəsi yazılıbmı;
• düyünlərdə lent və manjetlər qoyulubmu — bunu üzlükdən əvvəl görmək lazımdır;
• qatların sayı və qalınlığı istehsalçının tələbinə uyğundurmu;
• istifadə olunan materialların sənədləri təhvil verilirmi;
• gizli işlərin aktları tərtib olunurmu.

Tez-tez verilən suallar

Hovuzun su itirdiyini necə bilmək olar?

Sadə üsul: hovuzun pilləkəninə su dolu vedrə qoyulur və həm vedrədəki, həm də hovuzdakı səviyyə bir neçə gün qeyd olunur. Hovuzda səviyyə vedrədən xeyli tez düşürsə, bu, buxarlanma deyil, sızmadır.

Mozaika altında hidroizolyasiya lazımdırmı?

Bəli. Mozaika və tikişlər su keçirməz deyil; suyu saxlayan onların altındakı hidroizolyasiya və betondur.

Köhnə hovuzu yenidən izolyasiya etmək olarmı?

Bəli. Köhnə üzlük sökülür, beton yoxlanılır və bərpa olunur, sonra yeni hidroizolyasiya və üzlük qoyulur. PVC membran belə təmirdə tez-tez seçilir.

Nəticə

Hovuz hidroizolyasiyası sıx betonla başlayır, düyünlərdə qazanılır və su sınağı ilə təsdiqlənir. Üzlük gözəllik verir, suyu isə onun altındakı qatlar saxlayır. Hidroizolyasiyaya qənaət isə adətən ən baha başa gələn qərardır — bunun smetaya təsiri hovuz tikintisi qiyməti yazısında izah olunub.