Kotec nədir: həyət evi, villa və bağ evindən fərqi

Kotec — şəhərin kənarında və ya qəsəbədə, ayrıca torpaq sahəsində tikilən, adətən bir və ya iki mərtəbəli, həyəti olan fərdi yaşayış evidir. Söz Azərbaycan dilinə rus dilindən keçib, kökü isə ingiliscə «cottage» sözünə gedir. Gündəlik danışıqda kotec deyəndə çox vaxt müasir layihə ilə tikilmiş, rahat planlı, bir ailə üçün nəzərdə tutulmuş şəxsi ev başa düşülür.

Bu yazıda kotecin nə olduğunu, onun həyət evi, villa və bağ evindən fərqini, kotec tikintisinə başlamazdan əvvəl hansı qərarların verilməli olduğunu izah edirik.

Kotec nədir: sözün bugünkü mənası

İngilis dilində «cottage» əvvəlcə kənd yerində kiçik, sadə ev demək idi. Rus dilinə keçəndə məna dəyişdi: şəhərətrafı ərazidə tikilən, bütün kommunikasiyaları olan rahat şəxsi ev kotec adlandırılmağa başladı. Azərbaycan dilinə söz məhz bu ikinci mənada gəlib.

Bu gün kotec deyəndə adətən aşağıdakı əlamətlər nəzərdə tutulur:

• Ayrıca dayanan ev. Qonşu evlə ortaq divarı yoxdur, dörd tərəfdən sahə ilə əhatə olunur.
• Bir ailə üçün. Mənzil binasından fərqli olaraq evdə bir təsərrüfat var — giriş, həyət və kommunikasiyalar bir sahibə aiddir.
• Bir və ya iki mərtəbə. Bəzən mansard və ya zirzəmi əlavə olunur, amma hündürmərtəbəli kotec olmur.
• Həyət. Ev sahənin bir hissəsini tutur, qalan hissə həyət, bağ, avtomobil yeri və istirahət zonası üçündür.
• Tam mühəndis təminatı. Su, kanalizasiya, elektrik, qaz və ya alternativ isitmə — ev il boyu yaşamaq üçün nəzərdə tutulur.

Kotec daha çox gündəlik danışıqda və daşınmaz əmlak elanlarında işlənən sözdür. Layihə sənədlərində bu cür ev, bir qayda olaraq, fərdi yaşayış evi kimi göstərilir.

Kotec, həyət evi, villa və bağ evi: fərq nədədir

Bu dörd söz tez-tez bir-birinin yerinə işlədilir, amma hər birinin öz çaları var:

• Həyət evi — Azərbaycanda ən geniş anlayışdır: həyəti olan istənilən şəxsi ev. Köhnə məhəllədəki birmərtəbəli ev də, yeni tikilmiş ikimərtəbəli ev də həyət evidir.
• Kotec — həyət evinin müasir, layihə ilə tikilmiş variantı; adətən şəhərətrafı qəsəbədə və ya yeni yaşayış massivində yerləşir.
• Villa — daha böyük sahədə, daha geniş planla və zəngin həyət proqramı ilə (hovuz, terras, landşaft) tikilən ev. Villa tikintisinin xüsusiyyətləri villa tikintisi yazısında ayrıca izah olunub.
• Bağ evi — əsasən mövsümi istirahət üçün tikilir: yayda bağda yaşamaq nəzərdə tutulur, mühəndis təminatı çox vaxt sadələşdirilir.

Sərhədlər şərtidir: eyni ev bir elanda kotec, başqasında həyət evi adlandırıla bilər. Tikinti baxımından isə əsas sual addan çox, evin il boyu yaşamaq üçün nəzərdə tutulub-tutulmamasıdır. Bu, divar, istilik izolyasiyası və mühəndis şəbəkələri barədə bütün qərarları dəyişir.

Kotec tikintisi sahədən başlayır

Ev üçün ilk addım torpaq sahəsinin yoxlanılmasıdır. Burada diqqət edilməli məqamlar bunlardır:

• Sənədlər. Sahənin təyinatı yaşayış evi tikintisinə imkan verməlidir; mülkiyyət sənədi və sərhədlər əvvəlcədən dəqiqləşdirilir.
• Relyef və qrunt. Meyilli sahə, tökmə torpaq və ya yüksək qrunt suyu bünövrə həllini dəyişir. Abşeronun bəzi ərazilərində qrunt qumludur, dəniz sahilinə yaxın yerlərdə isə qrunt suyu yüksək ola bilər.
• Kommunikasiyalara çıxış. Su, elektrik, qaz və kanalizasiya xəttinin sahəyə nə qədər yaxın olması həm müddətə, həm də büdcəyə təsir edir.
• Giriş yolu. Tikinti texnikasının və materialların gətirilməsi üçün rahat yol lazımdır.

Sahə yoxlanılmadan seçilmiş hazır layihə çox vaxt yerində dəyişdirilməli olur: evin istiqaməti, girişin yeri və həyətin səviyyələri konkret sahəyə bağlıdır.

Layihə: hazır yoxsa fərdi

Kotecin layihəsi evin planını, fasadını, konstruksiyasını və mühəndis sxemlərini birləşdirir. Burada iki yol var.

Hazır layihə — artıq işlənmiş plan seçilir və sahəyə uyğunlaşdırılır. Bu yol daha sürətlidir, büdcəni əvvəlcədən görmək də asanlaşır. Birmərtəbəli və ikimərtəbəli variantlara ev layihələri kataloqunda baxa bilərsiniz.

Fərdi layihə — plan ailənin ehtiyaclarına və sahənin xüsusiyyətlərinə görə sıfırdan hazırlanır. Qeyri-adi formalı sahə və ya xüsusi tələblər olanda bu yol məntiqlidir, amma layihələndirmə daha çox vaxt aparır.

Hansı yol seçilsə də, layihədə memarlıq planları, konstruktiv hissə (bünövrə, divarlar, örtük, dam), mühəndis şəbəkələri və həyətin baş planı olmalıdır. Yalnız vizualizasiya və plan sxemi ilə tikintiyə başlamaq sonradan dəyişikliklərə və əlavə xərcə gətirib çıxarır.

Bünövrə, divarlar və dam

Kotecin konstruktiv həlli qruntdan, mərtəbə sayından və seçilmiş divar materialından asılıdır:

• Bünövrə — lent və plitə bünövrə ən çox işlənən variantlardır; seçim qrunt tədqiqatının nəticəsinə görə edilir.
• Divarlar — Bakı və Abşeronda daş, blok və kərpic hörgü, eləcə də monolit karkas üzərində hörgü geniş yayılıb. Hər materialın hörgü sürəti, izolyasiya ehtiyacı və bünövrəyə düşən yük baxımından fərqləri var.
• Dam — maili dam həm görünüşünə, həm də yağış suyunu yaxşı axıtdığına görə kotec üçün tez-tez seçilir. Yastı dam terras kimi istifadə imkanı verir, amma hidroizolyasiyaya daha çox diqqət tələb edir.

Ev tikintisinin mərhələləri və iş həcmi ev tikintisi səhifəsində ətraflı göstərilib.

Mühəndis şəbəkələri: il boyu rahatlığın əsası

Kotecdə şəbəkələr çoxmənzilli binadakı kimi hazır gəlmir — onların hamısı ev üçün ayrıca layihələndirilir. İsitmə sistemi (qazanxana və radiatorlar və ya döşəmə isitməsi), su təchizatı, kanalizasiya, elektrik paylanması və ventilyasiya divarlar qalxarkən planlaşdırılmalıdır. Mərkəzi kanalizasiya yoxdursa, lokal təmizləyici qurğu üçün yer əvvəlcədən ayrılır.

Şəbəkələri sonraya saxlamaq ən baha səhvlərdən biridir: hazır divarı yarmaq, döşəməni sökmək və üzlüyü təkrar vurmaq tikinti zamanı düzgün çəkilmiş borudan qat-qat baha başa gəlir.

Tez-tez verilən suallar

Kotec ilə həyət evi arasında hüquqi fərq varmı?

Gündəlik danışıqda bu sözlər fərqli çalarlar daşıyır, amma sənədlərdə hər ikisi adətən fərdi yaşayış evi kimi göstərilir. Konkret sahə üçün sənədləşmə qaydasını qüvvədə olan qanunvericilikdən və ya müvafiq qurumdan dəqiqləşdirmək lazımdır.

Kotec neçə mərtəbəli olur?

Əksər hallarda bir və ya iki mərtəbəli. Mansard və zirzəmi əlavə oluna bilər. Mərtəbə sayı sahənin ölçüsündən, ailənin tərkibindən və büdcədən asılıdır.

Kotec tikintisi nə qədər vaxt aparır?

Müddət layihədən, qruntdan, divar materialından və təmir səviyyəsindən asılıdır. Dəqiq qrafik layihə və smeta hazırlandıqdan sonra tərtib olunur.

Tikintiyə başlamazdan əvvəl nə hazırlamaq lazımdır?

Sahənin sənədləri, qrunt barədə məlumat və layihə. CRM Construction MMC-də ölçü və ilkin baxış ödənişsizdir — mütəxəssis sahəyə baxıb ilkin tövsiyələr verir.

Nəticə

Kotec — həyəti olan, bir ailə üçün nəzərdə tutulmuş, il boyu yaşamaq üçün tikilən müasir şəxsi evdir. Onu həyət evi, villa və bağ evindən ayıran sərhədlər şərtidir. Tikinti üçün əsas olan isə sahənin düzgün seçimi, tam layihə, qrunta uyğun bünövrə və əvvəlcədən planlaşdırılmış mühəndis şəbəkələridir.