Avtomatik qapılar: ticarət və ofis binaları üçün sürüşən və fırlanan

Ticarət mərkəzinin, ofis binasının və ya otelin girişi binanın ən çox işləyən hissəsidir. Gün ərzində yüzlərlə insan buradan keçir, əlində çanta, qucağında uşaq, qarşısında araba. Adi yellənən qapı belə axında həm narahatdır, həm də isti və soyuq havanı içəri buraxır. Avtomatik qapılar — fotoelementli sürüşən və fırlanan qapılar — bu problemi həll edir.

Bu yazıda avtomatik qapıların növlərini, necə işlədiyini, seçim zamanı nələrə baxmaq lazım olduğunu və evakuasiya tələbləri ilə əlaqəsini izah edirik.

Avtomatik qapı necə işləyir?

Avtomatik sürüşən qapı bir neçə hissədən ibarətdir:

• ötürücü blok — qapının üstündəki korpusda yerləşən mühərrik, dişli qayış və idarəetmə bloku;
• hərəkət sensoru — yaxınlaşan insanı tanıyır və qapını açmaq üçün siqnal verir;
• təhlükəsizlik sensoru və ya fotoelement — açılış zonasında insan və ya əşya olduqda qapının bağlanmasına imkan vermir;
• qapı layları — adətən alüminium profildə şüşə laylar;
• rejim seçicisi — qapının necə işləyəcəyini müəyyən edən açar və ya panel.

Rejimlər binanın iş qaydasına uyğun seçilir: tam avtomatik (hər iki istiqamətdə), yalnız çıxış, daimi açıq, gecə rejimi (bağlı və kilidli). Bu, xüsusən ticarət obyektlərində vacibdir — iş saatından sonra qapı sadəcə «bağlı» deyil, kilidli vəziyyətdə olmalıdır.

Növlər: sürüşən, fırlanan, yellənən

Fotoelementli sürüşən qapılar

Ən geniş yayılmış növdür. Laylar divar boyunca yana sürüşür və keçid açılır. Üstünlükləri: geniş keçid, araba və əlil arabası üçün rahatlıq, sürətli açılış. Bir və ya iki tərəfə açılan variantları, həmçinin məhdud yerlər üçün teleskopik (çox laylı) variantları var.

Fırlanan qapılar

Mərkəzi ox ətrafında fırlanan, adətən bir neçə bölməyə ayrılmış silindrik qapıdır. Onun əsas üstünlüyü hava baryeridir: qapı heç vaxt tam açıq olmur, ona görə külək, toz və küçənin istisi və ya soyuğu içəri düşmür. Binanın girişində istilik itkisini azaldır və girişə təntənəli görünüş verir.

Çatışmazlıqları da var: iri yük və geniş araba üçün rahat deyil, keçid qabiliyyəti sürət ilə məhdudlaşır. Ona görə fırlanan qapının yanında adətən əlavə sürüşən və ya yellənən qapı nəzərdə tutulur — həm əlçatanlıq, həm də evakuasiya üçün.

Avtomatik yellənən qapılar

Adi yellənən qapıya ötürücü qoyulur. Daxili keçidlərdə, dəhlizlərdə və tibb müəssisələrində rast gəlinir. Yer az olan və sürüşən qapının qoyula bilmədiyi hallarda istifadə edilir.

Hansı binaya hansı qapı?

Seçim bir neçə suala cavabdan asılıdır:

• Axın nə qədərdir? Ticarət mərkəzində sürüşən qapı keçid qabiliyyətinə görə üstündür.
• Giriş hansı tərəfə baxır? Küləkli istiqamətdə açıq giriş üçün fırlanan qapı və ya tambur (iki qapı arasında kiçik keçid otağı) istilik baxımından daha səmərəlidir.
• Kim keçir? Otel və klinikada baqaj, araba və əlil arabası daşınır — geniş sürüşən keçid lazımdır.
• Giriş binanın görünüşündə nə rol oynayır? Ofis binasında giriş fasadın əsas elementidir; qapı sistemi ofis binasının fasadı ilə birlikdə düşünülməlidir.

Praktikada iri binalarda kombinasiya işlədilir: əsas axın üçün fırlanan qapı, yanında isə sürüşən və ya yellənən qapı.

Evakuasiya və yanğın təhlükəsizliyi

Avtomatik qapı adi günlərdə rahatlıq, fövqəladə halda isə təhlükəsizlik məsələsidir. Burada əsas suallar bunlardır:

• elektrik kəsiləndə qapı necə davranır — açılır, bağlanır, yoxsa əl ilə açılır?
• qapı evakuasiya yolunun bir hissəsidirmi?
• yanğın siqnalizasiyası işə düşəndə qapı hansı vəziyyətə keçir?

Bu sualların cavabını yanğın təhlükəsizliyi normaları və binanın layihəsi müəyyən edir. Avtomatik qapının evakuasiya yolunda işlədilə bilməsi, ehtiyat enerji mənbəyi, layların panika halında əl ilə açılması kimi tələblər layihədə göstərilir. Qapının idarəetmə bloku adətən binanın yanğın siqnalizasiyası ilə əlaqələndirilir — bu əlaqə yanğın siqnalizasiyası layihəsində nəzərə alınmalıdır.

Qapı sistemini layihə bitəndən sonra seçmək riskli yanaşmadır: sonradan məlum ola bilər ki, seçilən qapı evakuasiya tələblərinə cavab vermir və ya onun üçün lazım olan elektrik xətti çəkilməyib.

Quraşdırmaya hazırlıq

Avtomatik qapı quraşdırılmazdan əvvəl açılış hazır olmalıdır. Montajçının ilk yoxladığı məqamlar:

1. Açılışın ölçüləri və həndəsəsi — divarların şaquliliyi, üst tirin vəziyyəti.
2. Ötürücü blokun bərkidiləcəyi yer — üst konstruksiya onun çəkisini daşımalıdır.
3. Elektrik qidası — qapı üçün ayrıca xətt və lazım olduqda siqnalizasiya ilə əlaqə kabeli.
4. Döşəmənin son səviyyəsi — alt bələdçi və ya fırlanan qapının döşəmə hissəsi son örtüyə görə qoyulur.
5. Fırlanan qapı üçün yer — tavanın hündürlüyü, girişin eni və qapının hər iki tərəfindəki sahə.

Ən çox rast gəlinən çətinlik elektrik xəttinin unudulmasıdır. Qapı yeri fasad işləri gedərkən müəyyən edilirsə, kabel də o mərhələdə çəkilməlidir.

Baxım və istismar

Avtomatik qapı mexanizmdir və müntəzəm texniki baxım tələb edir. Baxım zamanı sensorlar təmizlənir və tənzimlənir, dişli qayış və roliklər yoxlanılır, təhlükəsizlik funksiyaları sınaqdan keçirilir. Gündəlik istismarda sensorların qarşısını reklam lövhəsi və ya əşya ilə bağlamamaq, alt bələdçini təmiz saxlamaq vacibdir.

Qapı «özbaşına» açılıb-bağlanırsa və ya laylar ləng hərəkət edirsə, bu, əksər hallarda sensorun və ya tənzimləmənin problemidir. Qapını mütəxəssisə göstərin; təhlükəsizlik sensoru işləmirsə, qapı təmirə qədər istismardan çıxarılmalıdır.

Qiymət və proses

Avtomatik qapının dəyəri növdən, açılışın ölçülərindən, lay sayından, şüşənin növündən, idarəetmə funksiyalarından və açılışın vəziyyətindən asılıdır. Obyektə baxdıqdan sonra ilkin hesablama verilir; ölçü ödənişsizdir.

Avtomatik və fırlanan qapılar tərəfdaşımız «Arctech» MMC-nin alüminium və şüşə sistemləri kataloquna daxildir və bu işləri onunla birlikdə aparırıq. Digər sistemlər fasad sistemləri səhifəsindədir. Mövcud ictimai binada girişin yenilənməsi çox vaxt ümumi təmirin bir hissəsidir — bu barədə ictimai obyektlərin təmiri yazısında danışırıq.

Tez-tez verilən suallar

Elektrik kəsiləndə avtomatik qapı nə olur?

Bu, qapının konfiqurasiyasından asılıdır: ehtiyat enerji mənbəyi ilə qapı açıq vəziyyətə keçə bilər və ya əl ilə açılır. Tələb olunan davranışı yanğın təhlükəsizliyi normaları və binanın layihəsi müəyyən edir.

Fırlanan qapı əlil arabası üçün uyğundurmu?

Hər zaman yox. Ona görə fırlanan qapının yanında adətən sürüşən və ya yellənən qapı nəzərdə tutulur.

Köhnə girişə avtomatik qapı qoymaq olarmı?

Çox vaxt bəli. Əvvəlcə açılışın ölçüləri, üst konstruksiyanın vəziyyəti və elektrik qidası yoxlanılır; lazım olduqda açılış hazırlanır.

Avtomatik qapı istilik itkisini azaldırmı?

Qapı yalnız lazım olanda açıldığı üçün adi qapıdan fərqli olaraq uzun müddət açıq qalmır. Fırlanan qapı və tambur isə bu effekti daha da artırır.

Nəticə

Avtomatik qapı seçimi zövq məsələsi deyil: axın, girişin istiqaməti, əlçatanlıq və evakuasiya tələbləri birlikdə qərarı müəyyən edir. Sürüşən qapı geniş və rahat keçid verir, fırlanan qapı isə hava baryeri yaradır; iri binalarda onlar bir-birini tamamlayır. Ən vacib məqam isə qapını layihə mərhələsində — elektrik və yanğın sistemləri ilə birlikdə — planlaşdırmaqdır.