Mənzil təmirinə başlamazdan əvvəl nələri həll etmək lazımdır?

Mənzil təmirinə başlamaq bir neçə material seçib ustaya iş verməkdən ibarət deyil. Düzgün nəticə əldə etmək üçün təmirə başlamazdan əvvəl layihə, büdcə, iş həcmi, materiallar, elektrik və santexnika xətləri, işıqlandırma, mebel yerləşimi və iş qrafiki kimi əsas məsələlər əvvəlcədən müəyyənləşdirilməlidir.

Təmir prosesində ən çox rast gəlinən problemlərin bir hissəsi divarlar söküləndən və ya yeni materiallar alındıqdan sonra deyil, məhz təmir başlamazdan əvvəl verilmiş yanlış qərarlardan yaranır.

Bu səbəbdən mənzil təmirinə başlamazdan əvvəl bütün işləri sistemli şəkildə planlaşdırmaq həm əlavə xərclərin, həm də vaxt itkisinin qarşısını almağa kömək edir.

Mənzil təmirinə başlamazdan əvvəl ilk növbədə nə etmək lazımdır?

Ən düzgün yanaşma təmirə dərhal söküntü işləri ilə başlamamaqdır. İlk mərhələdə:

1. Mənzilin mövcud vəziyyəti qiymətləndirilməli;
2. Təmirin məqsədi müəyyən edilməli;
3. İş həcmi hazırlanmalı;
4. Planlaşdırma və dizayn qərarları verilməli;
5. Elektrik və santexnika ehtiyacları müəyyənləşdirilməli;
6. Material və avadanlıqlar seçilməli;
7. Büdcə hazırlanmalı;
8. İş qrafiki müəyyən edilməli;
9. Podratçı və ya usta heyəti seçilməli;
10. Müqavilə və iş şərtləri yazılı şəkildə razılaşdırılmalıdır.

Beləliklə, təmir prosesi «nəyi indi edək?» prinsipi ilə deyil, əvvəlcədən hazırlanmış layihə və iş ardıcıllığı əsasında həyata keçirilir.

Təmirin məqsədini əvvəlcədən müəyyənləşdirin

İlk sual belə olmalıdır: mənzildə nəyi dəyişmək istəyirəm?

Məsələn, məqsəd yalnız kosmetik yenilənmə ola bilər: divarların rənglənməsi, divar kağızlarının dəyişdirilməsi, döşəmənin yenilənməsi, qapıların dəyişdirilməsi və işıqlandırmanın yenilənməsi.

Lakin tam mənzil təmirində işlər daha geniş olur:

• elektrik sisteminin yenilənməsi;
• santexnika xətlərinin dəyişdirilməsi;
• divar və döşəmələrin hazırlanması;
• arakəsmələrin dəyişdirilməsi;
• sanitar qovşaqların yenilənməsi;
• istilik və kondisioner sistemlərinin planlaşdırılması;
• mətbəxin yenidən qurulması;
• tavan və işıqlandırma sistemlərinin hazırlanması;
• döşəmə və divar örtüklərinin quraşdırılması;
• mebel və digər avadanlıqların yerləşdirilməsi.

Təmirin həcmi əvvəlcədən dəqiq müəyyən edilməzsə, proses zamanı yeni işlərin əlavə olunması büdcənin və müddətin nəzarətdən çıxmasına səbəb ola bilər.

Mənzilin mövcud vəziyyəti texniki baxımdan yoxlanılmalıdır

Təmirə başlamazdan əvvəl mənzilin yalnız görünən hissələrinə baxmaq kifayət deyil. Xüsusilə aşağıdakılar yoxlanılmalıdır:

• elektrik kabellərinin vəziyyəti və şəbəkənin yükə uyğunluğu;
• su boruları və kanalizasiya xətləri;
• istilik sistemi, havalandırma və kondisioner xətləri;
• divarların vəziyyəti, döşəmənin səviyyəsi, tavanın vəziyyəti;
• nəmlik və sızma izləri;
• pəncərə və qapıların vəziyyəti.

Məsələn, köhnə mənzildə divarlar yeni boya üçün ideal görünsə belə, elektrik naqillərinin vəziyyəti qənaətbəxş deyilsə, yalnız kosmetik təmir aparmaq gələcəkdə yenidən divarların açılmasına səbəb ola bilər. Buna görə gizli kommunikasiya sistemləri təmirin əvvəlində qiymətləndirilməlidir.

Mənzilin planlaşdırılması həll edilməlidir

Təmirin ən vacib mərhələlərindən biri mənzilin planlaşdırılmasıdır. Burada əsas sual budur: mənzildə hansı otaq harada və hansı məqsədlə istifadə olunacaq?

Əvvəlcədən müəyyənləşdirilməlidir: yataq otaqlarının yerləşməsi, qonaq otağı, mətbəx, iş otağı, uşaq otağı, sanitar qovşaqlar, saxlama sahələri, qarderob, dəhliz və texniki sahələr.

Mebel yerləşimi də bu mərhələdə nəzərə alınmalıdır. Çünki mebelin yeri əvvəlcədən bilinməsə, sonradan rozetkaların yeri, televizor çıxışı, internet xətti, işıqlandırma, kondisioner və mətbəx avadanlıqları üçün əlavə dəyişikliklər lazım gələ bilər.

Elektrik planı təmirdən əvvəl hazırlanmalıdır

Mənzil təmirində ən çox sonradan dəyişdirilməsi çətin olan sistemlərdən biri elektrik infrastrukturudur. Ona görə elektrik planı suvaq və üzlük işlərindən əvvəl hazırlanmalıdır.

Əvvəlcədən müəyyən edilməlidir:

• rozetkaların sayı və yeri, açarların yeri;
• tavan işıqları, divar işıqları, dekorativ işıqlandırma;
• televizor çıxışları, internet və digər zəif axın xətləri;
• kondisioner xətləri;
• mətbəx avadanlıqlarının elektrik nöqtələri;
• paltaryuyan və qabyuyan maşın üçün çıxışlar;
• su qızdırıcısı, soba və digər güclü elektrik avadanlıqları.

Xüsusilə mətbəxdə elektrik planı mebel layihəsi ilə birlikdə hazırlanmalıdır. Əks halda sonradan rozetkanın mebelin arxasında qalması və ya məişət texnikasının elektrik nöqtəsinin düzgün yerdə olmaması kimi problemlər yarana bilər.

Santexnika və kanalizasiya planlaşdırılmalıdır

Mətbəx və sanitar qovşaqlarda santexnika xətlərinin yeri də təmir başlamazdan əvvəl müəyyən edilməlidir. Burada unitaz, lavabo, duş, vanna, bidet, mətbəx çanağı, qabyuyan maşın, paltaryuyan maşın və su qızdırıcısı kimi avadanlıqların yerləşməsi nəzərə alınmalıdır.

Santexnika xətlərinin sonradan dəyişdirilməsi artıq hazırlanmış divar və döşəmələrin yenidən açılmasına səbəb ola bilər. Bu səbəbdən santexnika planı yalnız usta ilə şifahi şəkildə deyil, mümkün qədər layihə üzərində müəyyən edilməlidir.

İşıqlandırma konsepsiyası əvvəlcədən hazırlanmalıdır

Mənzilin işıqlandırılması yalnız tavana bir neçə lampa yerləşdirməkdən ibarət deyil. Müasir mənzil təmirində adətən üç səviyyəli işıqlandırmadan istifadə etmək mümkündür.

Əsas işıqlandırma

Otağın ümumi işıqlandırılması üçün istifadə olunur.

Funksional işıqlandırma

Mətbəx iş səthi, güzgü, iş masası və digər konkret zonaları işıqlandırır.

Dekorativ işıqlandırma

Mühitə vizual effekt vermək üçün istifadə edilir: LED lentlər, gizli işıq, divar lampaları, dekorativ plafonlar və mebel altı işıqlandırma.

Bu sistemlər əvvəlcədən planlaşdırılmalıdır ki, elektrik kabelləri və qida xətləri divar və tavan bağlanmazdan əvvəl düzgün yerləşdirilsin.

Dizayn və üslub əvvəlcədən seçilməlidir

Təmir zamanı hər otaq üçün ayrıca material seçmək əvəzinə mənzilin ümumi dizayn konsepsiyasını əvvəlcədən müəyyənləşdirmək daha düzgündür — minimalizm, modern, klassik, neoklassik, loft, skandinaviya və ya contemporary.

Bu seçim rəng palitrasına, döşəmə materialına, qapılara, mebelə, işıqlandırmaya, divar örtüklərinə və dekorativ elementlərə təsir edir. Əvvəlcədən konsepsiya olmadan material almaq sonradan bir-birinə uyğun gəlməyən rəng və teksturaların yaranmasına səbəb ola bilər.

Büdcə əvvəlcədən hazırlanmalıdır

Mənzil təmirinə başlamazdan əvvəl ən vacib məsələlərdən biri real büdcənin müəyyənləşdirilməsidir. Büdcə yalnız «təmir üçün nə qədər pulum var?» sualına cavab verməməlidir.

Xərclər kateqoriyalar üzrə bölünməlidir: söküntü, tikinti işləri, elektrik, santexnika, suvaq, şpaklyovka, boya, döşəmə, kafel və keramoqranit, qapılar, pəncərələr, tavan, işıqlandırma, sanitar avadanlıqlar, mətbəx, mebel, kondisioner, digər avadanlıqlar, daşınma, tullantıların daşınması və əmək haqqı.

Bundan əlavə, gözlənilməz işlər üçün ayrıca maliyyə ehtiyatı nəzərdə tutulması məqsədəuyğundur. Təmir xərcləri layihənin həcmi, materiallar, əmək, obyektin vəziyyəti və digər amillərdən asılı olduğundan sadəcə internetdəki «1 m² qiymətinə» əsaslanmaq düzgün büdcə planı yaratmaya bilər.

Materialların seçimi iş başlamazdan əvvəl tamamlanmalıdır

Material seçimini təmirin ortasına saxlamaq çox vaxt iş qrafikini pozur. Ən azı əsas materiallar əvvəlcədən müəyyən edilməlidir: kafel, keramoqranit, laminat və ya parket, boya, divar kağızı, qapılar, santexnika, elektrik avadanlıqları, işıqlandırma, isti döşəmə sistemi, istilik və soyutma avadanlıqları.

Material seçərkən yalnız görünüş deyil, istismar xüsusiyyətləri, keyfiyyət, uyğunluq və təchizat müddəti də nəzərə alınmalıdır. Xüsusilə xaricdən gətirilən və ya xüsusi sifarişlə hazırlanan materialların tədarük müddəti əvvəlcədən hesablanmalıdır.

Mebel layihəsi də əvvəlcədən nəzərə alınmalıdır

Bu məsələ çox vaxt təmir zamanı gec xatırlanır. Halbuki mətbəx, yataq otağı, qarderob və digər mebellərin ölçüləri elektrik və işıqlandırma planına birbaşa təsir edir.

Mətbəx mebeli, məişət texnikası, elektrik nöqtələri, su və kanalizasiya, işıqlandırma — hamısı bir-biri ilə əlaqəlidir. Eyni prinsip televizor divarı, yataq otağı, iş masası və qarderob üçün də keçərlidir.

Təmir üçün iş ardıcıllığı müəyyən edilməlidir

Təmirin keyfiyyəti qədər işlərin düzgün ardıcıllığı da vacibdir. Ümumi olaraq proses belə təşkil edilə bilər: ölçü və texniki baxış, layihələndirmə, söküntü, qara işlər, elektrik və santexnika, suvaq, döşəmə hazırlığı, tavan, kafel, boya, döşəmə örtüyü, qapılar, santexnika və elektrik avadanlıqları, mebel, son təmizlik və təhvil.

Əlbəttə, konkret layihədə ardıcıllıq istifadə olunan texnologiyalara və işlərin həcminə görə dəyişə bilər. Əsas prinsip isə budur: sonradan gizli kommunikasiya tələb edən işlər, səthlərin yekun tamamlanmasından əvvəl görülməlidir.

Tullantıların daşınması əvvəlcədən planlaşdırılmalıdır

Təmir zamanı yaranan tikinti tullantıları ayrıca logistika məsələsidir. Söküntü işlərindən əvvəl müəyyən edilməlidir: tullantılar harada toplanacaq, binadan necə çıxarılacaq, lift istifadə edilə bilərmi, hansı saatlarda daşınmaya icazə verilir və tikinti sahəsinin təmizliyi necə təmin olunacaq.

Bu məsələ xüsusilə çoxmərtəbəli binalarda əhəmiyyətlidir.

Mənzilin yerləşdiyi binanın qaydaları yoxlanılmalıdır

Mənzil təmirində yalnız mənzilin daxili vəziyyəti deyil, binanın ümumi qaydaları da nəzərə alınmalıdır. Əvvəlcədən öyrənmək lazımdır: təmir hansı saatlarda aparıla bilər, liftin istifadəsi ilə bağlı məhdudiyyət varmı, tikinti materiallarının binaya daşınması üçün qaydalar hansılardır və səs-küylü işlərə hansı vaxtlarda icazə verilir.

Xüsusilə konstruktiv dəyişikliklər və mühəndis sistemlərinə müdaxilə zamanı yerli tələblərin və binanın idarəetmə qaydalarının əvvəlcədən yoxlanılması vacibdir.

Podratçı və usta seçərkən yalnız qiymətə baxmayın

Təmir üçün ən ucuz təklif avtomatik olaraq ən sərfəli təklif deyil. Təklifləri müqayisə edərkən iş həcminə, istifadə ediləcək materiallara və onların markasına, iş müddətinə, işçi heyətinə, texniki nəzarətə, zəmanətə, ödəniş qrafikinə, əlavə işlərin qiymətləndirilməsinə və tullantıların daşınmasına baxmaq lazımdır.

İki podratçının verdiyi qiymət eyni görünsə belə, onların təklif etdiyi iş həcmi və materiallar fərqli ola bilər. Buna görə «neçə manata təmir edirsiniz?» sualından əvvəl «bu qiymətə hansı işlər daxildir?» sualını vermək daha doğrudur.

Müqavilə olmadan təmirə başlamaq risklidir

Peşəkar təmir işlərində görüləcək işlərin həcmi və tərəflərin öhdəlikləri yazılı şəkildə müəyyən edilməlidir. Müqavilədə ən azı işin ünvanı, iş həcmi, layihə və texniki şərtlər, materialların kim tərəfindən alınacağı, işin başlanma tarixi, təhvil müddəti, ödəniş şərtləri, zəmanət, əlavə işlərin təsdiqlənməsi və tərəflərin məsuliyyəti aydın göstərilməlidir.

Xüsusilə iş həcminə sonradan dəyişiklik edilirsə, bunun yazılı şəkildə təsdiqlənməsi büdcəyə nəzarət baxımından vacibdir.

Təmirə başlamazdan əvvəl cavablandırılmalı 10 sual

Təmirə başlamazdan əvvəl bu sualların hamısına cavabınız varsa, layihənin əsas hazırlıq mərhələsi böyük ölçüdə tamamlanmış hesab edilə bilər:

1. Nə təmir olunacaq? İş həcmi dəqiq müəyyən edilibmi?
2. Mənzilin mövcud vəziyyəti necədir? Elektrik, santexnika, divar və döşəmə yoxlanılıbmı?
3. Plan dəyişəcəkmi? Otaqların və funksional zonaların yerləşməsi müəyyən edilibmi?
4. Elektrik planı hazırdırmı? Rozetka, açar, işıq və avadanlıq nöqtələri müəyyən edilibmi?
5. Santexnika planı hazırdırmı? Su və kanalizasiya nöqtələri müəyyənləşdirilibmi?
6. Dizayn seçilibmi? Rəng, material və ümumi interyer konsepsiyası müəyyən edilibmi?
7. Büdcə hazırlanıbmi? İş, material və əlavə xərclər hesablanıbmı?
8. Materiallar müəyyən edilibmi? Əsas materialların markası və tədarük müddəti məlumdurmu?
9. İş qrafiki hazırlanıbmi? Hansı işin hansı mərhələdən sonra görüləcəyi müəyyən edilibmi?
10. Podratçı ilə şərtlər yazılı razılaşdırılıbmı? Qiymət, müddət, iş həcmi və zəmanət müqavilədə göstərilibmi?

Mənzil təmirində ən çox edilən səhvlər

Təmirə layihəsiz başlamaq

«Əvvəl başlayaq, sonra qərar verərik» yanaşması sonradan əlavə xərc və yenidən görülən işlər yarada bilər.

Elektrik xətlərini sonradan düşünmək

Divarlar bağlandıqdan sonra əlavə elektrik xətti çəkmək daha çətin və baha ola bilər.

Mebeli nəzərə almadan rozetka yerləşdirmək

Sonradan rozetkanın mebelin arxasında qalması funksional problem yaradır.

Yalnız 1 m² qiymətinə baxmaq

Eyni kvadratmetr qiymətinin arxasında tamamilə fərqli iş həcmləri və material səviyyələri ola bilər.

Ehtiyat büdcə saxlamamaq

Köhnə mənzillərdə divar açıldıqdan, döşəmə söküldükdən və ya kommunikasiya sistemləri yoxlandıqdan sonra əvvəlcədən görünməyən problemlər ortaya çıxa bilər.

Nəticə

Mənzil təmirinə başlamazdan əvvəl ən vacib iş usta çağırmaq deyil, düzgün plan hazırlamaqdır. Təmirin nəticəsini əsasən boya, kafel və ya parketin seçimi deyil, həmin materialların harada, hansı ardıcıllıqla və hansı texniki hazırlıqdan sonra tətbiq edilməsi müəyyən edir.

Yaxşı planlaşdırılmış mənzil təmirində iş həcmi əvvəlcədən məlum olur, büdcəyə nəzarət etmək asanlaşır, elektrik və santexnika xətləri sonradan dəyişdirilmək məcburiyyətində qalmır, materialların tədarükü daha düzgün təşkil olunur və əlavə işlərin sayı azalır.

Ona görə mənzil təmirinə başlamazdan əvvəl ən doğru yanaşma «əvvəl planlaşdır, sonra sök» prinsipidir.

CRM Construction MMC-nin mənzil təmiri xidməti çərçivəsində obyektə baxış və ilkin hesablama ödənişsizdir. Paketlərin tərkibini və vahid qiymətləri qiymətlər səhifəsində müqayisə edə bilərsiniz.